تأثیر فقر چندبعدی بر راهبردهای غیررسمی کنشگری سیاسی زنان (مطالعۀ موردی: زنان معترض به کمبود آب روستای نقدی علیا در سال ۱۴۰۰)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
doi
10.22059/jwdp.2024.371970.1008427چکیده
فقر چندبعدی یکی از علتهای رویآوردن زنان روستایی به راهبردهای کنشگری غیررسمی است که در ارتباط با بستر و موقعیت زنان روستایی و مشکلات زندگی روزمره، آنان را به مطالبهگری و تلاش برای تغییر سیاسی وامیدارد. در این راستا زنان معترض به مشکل آب در روستای نقدی علیای مشکینشهر برای حل مشکلشان در روند تجربۀ روزانۀ کولبری آب و عدم کارایی سازوکارهای نهادی روستایی، راهکاری غیررسمی را برگزیدند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر فقر چندبعدی بر راهبردهای غیررسمی کنشگری سیاسی در میان زنان روستایی با تمرکز بر تجربۀ زیستۀ زنان روستای نقدی علیای مشکینشهر است. چارچوب نظری پژوهش قومنگاری نهادی و متمرکز بر تجربیات زیستۀ گروههای فرودست است. دادههای پژوهش از طریق مصاحبۀ نیمهساختاریافته و مصاحبۀ گروه کانونی با زنان معترض و متون نهادی شامل خبرها، دستورالعملهای دولتی و فیلم پخششدۀ زنان جمعآوری شده است. تحلیل دادههای مصاحبه برمبنای تحلیل مضمون (تماتیک) است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که زنان معترض روستای نقدی علیای مشکینشهر برای حل مشکل آب روستا، بهدلیل ناکارآمدی سازوکارهای نهادی روستایی در انتقال مشکل و پاسخدهی مناسب، اقدام به بستن جادۀ اردبیل به مشکینشهر کردند. پخش فیلم اعتراضشان در فضای مجازی آن را به امری سیاسی تبدیل کرد و موجب واکنش سریع مسئولان شد و زنان روستا را از قدرت تأثیرگذاری عملکرد گروهیشان آگاه کرد، اما لحظهایبودن راهکار غیررسمی همراه با پاسخدهی ناقص مسئولان موجب پایداری مشکل آب شده است.