برنامهریزی تخصیص منابع آب تحت سناریوهای مدیریتی در حوضه گرگانرود
نویسندگان
1 3- استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده آب وخاک، دانشگاه زابل
2 1- دانشآموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل
3 2- دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده آب وخاک، دانشگاه زابل
doi
چکیده
با توجه به رشد سریع جمعیت و محدود بودن منابع آب، مدیریت جامع منابع آب از اهمیت فراوانی برخوردار است. برای مدیریت و برنامهریزی بهینه منابع آب در سطح یک حوضه مدلهای مختلفی وجود دارد. در سالهای اخیر مدل WEAP بهدلیل جامعیت در لحاظ کردن توأم فرآیندهای فیزیکی– هیدرولوژیکی و سیستم مدیریت یکپارچه و اولویتبندی تخصیص منابع آب، مورد توجه بسیاری از محققان قرارگرفته است. هدف اصلی از انجام این تحقیق بهرهگیری از مدل WEAP برای تعیین مقدار آب تخصیصیافته برای بخش صنعت از سدهای گلستان و وشمگیر در حوضه گرگانرود (استان گلستان) بود. در این راستا ابتدا حوضه آبریز گرگانرود از نظر آورد ماهانه شبیهسازی شد و مدل برای شرایط پایه و سناریوهای مختلف اجرا گردید. برای این منظور از روش سال آبی مدل WEAP استفاده شد. در این مدل، حجم رسوبگذاری در مخازن سدها بهصورت اضافه نمودن حجم مرده در پایان هر ماه بهصورت تجمعی، در نظر گرفته شده است. پس از بررسیهای انجام شده و مدل نمودن حوضه گرگانرود، درصد حجم آب قابل تخصیص برای نیازهای کشاورزی، صنعت، آبزیپروری و زیستمحیطی با توجه به اهداف موردنظر طرح بهدست آمد. نتایج نشان داد در برنامهریزی جدید تخصیص منابع آب حوضه گرگانرود میتوان با پذیرفتن 5 % کاهش اعتمادپذیری سیستم، نیاز صنعت حاشیه سد وشمگیر را بهمیزان 5/9 میلیون متر مکعب تأمین کرد. در نظر نگرفتن رسوبگذاری مخزن در مدلسازی، میزان اعتمادپذیری سیستم را بهمیزان قابلتوجهی کاهش داد. لحاظ نمودن کاهش رسوبگذاری در مخزن، (هر پنج سال بهمیزان 1 میلیون متر مکعب) ازیکطرف و افزایش راندمان آبیاری از طرف دیگر میتواند اعتمادپذیری سیستم را در برنامهریزی حفظ کند.