برآورد پارامترهای شاخه خشک و خیس شدنِ منحنی رطوبتی بروکس- کوری با استفاده از توابع انتقالی
نویسندگان
1 3- دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 1- دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 2- استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
doi
چکیده
در بیشتر مطالعات برای تعیین منحنی رطوبتی خاک (h)θ از طریق توابع انتقالی، شاخه خشک شدن بیشتر موردتوجه بوده و مطالعهای در زمینه ایجاد توابع توصیفکننده شاخه خیسشدن صورت نگرفته است. در توصیف برخی پدیدههای مهم طبیعی از جمله آبیاری و نفوذ، شاخه خیسشدن (h)θ موردنیاز است. بدین منظور دادههای تجربی شاخههای خیس و خشک شدن بهترتیب با استفاده از روش مزرعهای شانی و دستگاه صفحههای فشاری در 24 خاک مختلف حاصل شد. پارامترهای بروکس- کوری از طریق برازش مدل به دادههای تجربی برای هردو شاخه محاسبه شدند. رابطه رگرسیونی غیرخطی چند متغیره بین هرکدام از پارامترهای مدل بروکس- کوری با استفاده از ویژگیهای زودیافت خاک برقرار و توابع مختلف جهت برآورد آنها برای هر دو شاخه خشک و خیسشدن ارائه شد. برای ارزیابی صحت تخمین توابع از ملاکهای آماری شاخص مطابقت اصلاحشده، جذر میانگین مربعات خطای نسبی، میانگین هندسی نسبت خطا و انحراف استاندارد هندسی نسبت خطا استفاده شد. تمام توابع از نوع معادلات رگرسیونی غیرخطی چندگانه با 2R هایی در محدوده 80/0 تا 90/0 بهدست آمد. با توجه به تکرار ویژگیهای خاک در توابع (بهعنوان متغیر مستقل) بهنظر میرسد ماده آلی و جرم مخصوص ظاهری بهعنوان دو ویژگی غالب در شکلگیری شاخه خشک و خیسشدن تابع (h)θ و همچنین رفتار پسماند نقش اساسی دارند. نتایج تحلیل حساسیت نیز اهمیت این دو متغیر را تأیید کرد.