تحلیل روند متوسط درجه حرارت نیمه جنوبی ایران در چهار دهه اخیر

نویسندگان

1 1- دانشجوی دکتری، گروه مهندسی منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 - استادیار گروه مهندسی منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 3- استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

doi
چکیده

تغییر اقلیم و افزایش متوسط درجه حرارت هوا یکی از مسائل مهم زیست‌محیطی بشر به‌حساب می­آید که در سال­های اخیر مطالعات زیادی در مورد آن انجام‌شده است. در این مطالعه روند متوسط درجه حرارت هوای منطقه نیمه جنوبی ایران در مقیاس ماهانه و سالانه با استفاده از آزمون ناپارامتری من- کندال موردبررسی قرار گرفت. داده­های مورداستفاده اطلاعات دمای 14 ایستگاه سینوپتیک، در دوره آماری 2010-1971 می­باشند. به‌منظور تخمین شیب‌خط روند، از روش تخمین­گر شیب سن استفاده شد. نتایج نشان داد که در مقیاس سالانه، یازده ایستگاه (79 درصد ایستگاه­های منتخب) از 14 ایستگاه موردبررسی، روند افزایشی معنی­دار را تجربه کرده­اند و فقط دو ایستگاه­ (بیرجند و چابهار) افزایش معنی­دار در سری­های درجه حرارت هوا نداشتند. ایستگاه شهرکرد روند کاهشی (غیر معنی‌دار) نشان داد. بیشترین نرخ افزایش دما در مقیاس سالانه مربوط به ایستگاه کرمان با شیب (°C/Year) 061/0 بود. در مقیاس ماهانه، تعداد ماه­ها با روند افزایشی 13 برابر تعداد ماه­ها با روند کاهشی بود. به‌جز ایستگاه­های بیرجند، چابهار و شهرکرد که تلفیقی از روند­های مثبت و منفی را تجربه کرده­ بودند، سایر ایستگاه­ها فقط روند افزایشی را نشان دادند. ماه­های فوریه و نوامبر نیز به‌ترتیب بیشترین (تمامی ایستگاه­ها) و کمترین (7 ایستگاه) تعداد ایستگاه با روند افزایشی معنی­دار را داشته­اند.