پیامدشناسی اجرت‌المثل کار خانگی زن و نقش آن در سیاست‌گذاری و توسعۀ تحکیم خانواده و افزایش جمعیت

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

doi
10.22059/jwdp.2024.369467.1008413
چکیده

کار زن در خانه از نظر فقه اسلامی تکلیف نیست، بلکه فضیلتی است که اگر به‌صورت رایگان در اختیار خانواده قرار دهد مأجور خواهد بود و اگر زن بخواهد در قبال آن دستمزدی دریافت کند، شارع برای او حق مطالبه قرار داده است؛ ولی در فرهنگ عرفی حق زنان نادیده گرفته شده و در برخی موارد مطالبۀ آن قبیح دانسته می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین اثر و ارتباط سیاست‌گذاری در راستای اجرای حکم اخذ اجرت‌المثل خانه‌داری زن با توسعۀ استحکام خانواده و رفع مشکلات عدم استقلال مالی و پوچ‌انگاری فعالیت‌های زنان خانه‌دار انجام گرفت. تحقیق از نوع توصیفی و روش آن اسنادی است. مطابق نتایج، عدم ارزش‌گذاری و دستمزد برای خانه‌داری زن در عرف موجب بروز مشکلات عمده‌ای مانند احساس پوچی، افسردگی و خستگی و تمایل به فعالیت‌های اقتصادی خارج از محیط خانه و پیامدهایی از جمله کاهش فرزندآوری می‌شود؛ درحالی‌که با اجرای کامل و مدبرانۀ سیاستی که قانون‌گذار اسلام از قراردادن حق مطالبۀ اجرت‌المثل پیش گرفته است، از مشکلات عدم استقلال مالی زن در خانواده و پوچ‌انگاری فعالیت‌های زنان خانه‌دار پیشگیری و از این رهگذر استقلال و امنیت مالی برای زنان تأمین می‌شود و تمرکز زنان بر خانواده و تربیت فرزند را بیشتر خواهد کرد. به این ترتیب ضروری است براساس الگوی توسعه‌ای خانواده‌محور و افزایش جمعیت، سازوکار مناسب و بسترسازی فرهنگی برای اجرای کامل حکم اجرت‌المثل درنظر گرفته شود و براساس آن قانون‌گذاری شود.