برساخت هویت دوپاره: زمینه‌ها و پیامدهای مهاجرت مستقل زنان جوان

نویسندگان

1 استاد تمام جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22059/jwdp.2024.364939.1008381
چکیده

به‌موازات تغییر در جایگاه و نقش زنان، تحرک جغرافیایی و مهاجرت مستقل زنان در سال‌های اخیر، رشد قابل‌توجهی داشته است. این پدیده ابعاد و پیامدهای ناشناخته‌ای به‌ویژه از دیدگاه خود زنان مهاجر دارد. هدف این پژوهش، فهم زمینه‌ها و پیامدهای مهاجرت مستقل دختران جوان است. این پژوهش با رویکرد کیفی عام (بنیادی) اجرا شده است. داده‌ها از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با 18 زن جوان که به‌تنهایی به شهر یزد مهاجرت کرده‌اند، گردآوری شد. گزینش مشارکت‌کنندگان به شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انجام گرفت. داده‌ها پس از مکتوب‌شدن به شیوۀ کدگذاری داده‌بنیاد تحلیل شدند. حاصل تحلیل در قالب هفت مقولۀ اصلی و یک مقولۀ مرکزی ارائه شده است. مقوله‌های اصلی عبارت‌اند از: ترجیح غریبگی، تأمین شغلی/مالی، ذائقۀ زیست مستقل، فشار و کنترل خانواده، فاصله‌گذاری اجتماع میزبان، کژسازگاری و تنگنای اسکان. برساخت هویت دوپاره نیز به‌عنوان مقولۀ مرکزی شناخه شد. یافته‌ها نشان داد زیست ناپایدار در مبدأ با زیست چندپاره در مقصد به شکل‌گیری هویت دوپاره در میان مشارکت‌کنندگان منجر شده است. دختران مهاجر تحت محدودیت‌ها و فشارهای مبدأ اقدام به مهاجرت می‌کنند، اما سازگاری وزندگی در مقصد نیز برای آن‌ها خالی از چالش نیست. مواجهۀ آن‌ها با شرایط جدید، برساخت هویتی دوگانه را برای آن‌ها به همراه دارد.