بررسی تطبیقی "ارجاع" به‌عنوان یکی از عوامل" انسجام متنی" در نهج‌البلاغه (مطالعه‏ی موردپژوهانه‏ی ترجمه‏های فارسی و انگلیسی طاهره صفارزاده)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

"انسجام" ارتباط دستوری و واژگانی عناصر داخل یک متن است که به وسیله آن متن یکپارچه و معنی‌دار می‌شود؛ در این مقاله بر آنیم تا بر پایه دیدگاه مایکل هلیدی و رقیه حسن، عامل "ارجاع" را به‌عنوان یکی از عوامل "انسجام متنی" در "گزیده‌های نهج‌البلاغه و ترجمه‌های فارسی و انگلیسی آن" از طاهره صفار زاده بررسی نماییم؛ در این تحقیق با کاربست روش نمونه­گیری سیستماتیک و تحلیل تطبیقی ترجمه‏ی فارسی و انگلیسی نهج­البلاغه ابتدا براساس فرمول کوکران، از تعداد 1111 جمله موجود در کتاب، تعداد 285 جمله انتخاب‌شده و همراه با ترجمه این عبارات، عامل "ارجاع"، شناسایی، جداسازی و مقایسه گردیده است. برای بررسی این فرضیه از آزمون chi-square و جدول توافقی crosstabs استفاده‌شده است؛ در بررسی به‌عمل‌آمده، به این نتیجه رسیدیم که در متن اصلی نهج‌البلاغه و متون ترجمه‌شده‌ی آن، با وجود استفاده‏ی بیشتر از "ارجاع" و "ادوات ربط" نسبت به سایر عوامل "انسجام"، در کاربرد ارجاع، بین متن عربی و متون ترجمه‌شده فارسی و انگلیسی تفاوت معنی‌داری وجود دارد .