واکاوی موانع مشارکت اقتصادی زنان در استان یزد (یک مطالعۀ کیفی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه مطالعات تکنولوژی، پژوهشکدۀ مطالعات فناوری‌های نوین، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه علوم سیاسی و حقوق، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری، گروه مدیریت توسعۀ روستایی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22059/jwdp.2023.363270.1008365
چکیده

در حال حاضر توسعۀ اقتصادی بدون مشارکت اقتصادی زنان امکان‌پذیر نیست. با وجود این، نرخ مشارکت اقتصادی زنان در ایران در سطح مطلوبی قرار ندارد. بر اساس آخرین آمار، استان یزد رتبۀ دوم را از لحاظ نرخ بیکاری زنان دارد. از این‌رو، این تحقیق با هدف واکاوی موانع مشارکت اقتصادی زنان در استان یزد انجام گرفت. در این مطالعه از روش تحقیق کیفی بهره گرفته شد. جامعۀ هدف تحقیق شامل گروه‌های منتخب استان یزد بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه پیدا کرد. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه و مشاهده بود. برای اطمینان از روایی و پایایی داده‌ها، پژوهشگر به هنگام جمع‌آوری داده‌ها از روش‌های مختلفی چون بررسی اسناد و مدارک، مصاحبه، تهیۀ عکس و فیلم و ضبط صدا بهره گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از کدگذاری استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد در گام اول، با کدگذاری باز 19 مفهوم اصلی استخراج شد. در گام دوم، کدگذاری محوری انجام گرفت و از 19 مفهوم (کدهای اولیه)، 3 مقولۀ فرعی شامل «نگرش به نقش زنان در فضای کسب‌وکار»، «بهره‌کشی از نیروی کار زنان» و «اثرات فردی، خانوادگی و فرهنگی اشتغال زنان» شناسایی شد. درنهایت، مدل پارادایمی شامل شرایط علی، شرایط زمینه‌ای، پیامدها، تعاملات و راهبردها به تصویر کشیده شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، پیشنهاد‌هایی به‌منظور افزایش مشارکت اقتصادی زنان ارائه شد.