تجربۀ زیستۀ مادران دارای فرزند با ناتوانیهای ذهنی- حرکتی (مقدمهای بر چالشهای روانشناختی مواد 53 و 56 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت)
نویسندگان
1 استادیار روانشناسی تربیتی، گروه مطالعات خانواده، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد مطالعات زنان، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
doi
10.22059/jwdp.2023.359021.1008339چکیده
در سالهای اخیر به دلیل کاهش نرخ فرزندآوری، در نظام سیاستگذاری تلاشهایی شده است که از آنجمله میتوان به طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده، مصوب اسفند 1399 اشاره کرد. در موادی از این طرح به تحدید غربالگری اشارهشده که هدف از انجامدادن این پژوهش شناسایی ملاحظات فردی- اجتماعی حذف غربالگری مادران باردار پیش از تولد فرزند است. روش پژوهش کیفی و رویکرد آن پدیدارشناسی است. پاسخگویان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند و دادهها با مصاحبههای نیمهساختاریافته با مادرانی که فرزند معلول و کمتوان دارند و برای کلاسهای گفتاردرمانی و کاردرمانی به مرکز توانبخشی مراجعه کردهاند، جمعآوریشده است. دادههای حاصل از مصاحبهها به روش تحلیل هفتمرحلهای کلایزی تحلیلشدهاند. طبق پژوهش انجامیافته، دادهها در دو گروه فردی و اجتماعی دستهبندی شدند. مسائل فردی شامل مشکلات آموزشی، کمبود اطلاعات و ناآگاهی، احساسات و عواطف و مسائل ارتباطی است. بخش اجتماعی شامل مسائل برچسب اجتماعی و حمایتهای اجتماعی است که هرکدام شامل زیرمجموعههایی است. میتوان نتیجه گرفت که حضور فرزند بیمار در خانواده تأثیرات زیادی در همۀ ابعاد زندگی اعضای خانواده و بهخصوص مادر دارد. امید است نتایج این تحقیق بتواند در راستای کاهش نگرانیهای عمومی مؤثر واقع شود؛ بهگونهای که سیاستهای مربوط به افزایش جمعیت موفقتر عمل کند و چالشهای روانی– اجتماعی غربالگری مادران باردار پیش از تولد فرزند را بهتر پاسخ دهد تا درنهایت تلاشهای انجامیافته در افزایش جمعیت سالم نمود یابد و قانونگذاری صحیح در راستای منافع ملت و دولت انجام گیرد.
