مقایسه اثر‌بخشی درمان متمرکز بر شفقت و درمان مبتنی ‌بر ‌پذیرش ‌و ‌تعهد بر ولع خوردن، کیفیت زندگی و پریشانی روان‌شناختی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران

3 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

doi
10.30473/hpj.2020.53961.4884
چکیده

مقدمه: نقش درمان­ها و مداخلات روان­شناختی در بیماری­های مزمن مورد تأیید قرار گرفته است، از­این­رو هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و درمان مبتنی ­بر ­پذیرش ­و ­تعهد بر ولع خوردن، کیفیت زندگی و پریشانی روان­شناختی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 شهر تنکابن بود. روش: این پژوهش مطالعه آزمایشی با روش نمونه­گیری هدفداربود و جامعه آماری آن بیماران دیابتی بیمارستان شهر تنکابن­بود که 200 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و پس از انجام آزمون متغیر وابسته، افرادی که انحراف معیار متفاوتی با سایرین داشتند، گزینش­شدند که تعداد آن­ها 100 نفر بود و از بین 45 نفر به‌صورت تصادفی انتخاب شدند و در سه گروه 15 نفری، دو گروه مداخله و یک گروه کنترل قرار گرفتند که مقیاس­های ولع به غذا- صفت داچ، کیفیت زندگی بیماران دیابتی نوع 2 طبق شاخص چهار عاملی هالینگستد و پریشانی روان­شناختی نجاریان و داودی به آنان و 12 جلسه درمان متمرکز بر شفقت و 12 جلسه درمان اکت اجرا شد (جلسه 45 دقیقه). جلسات برای هر مداخله هفته­ای دو جلسه با فاصله 3 روز اجرا گردید. پایان درمان هر سه گروه مورد پس‌آزمون قرار گرفتند. یافته‌ها: تفاوت میانگین­های دو گروه در ولع خوردن، کیفیت زندگی و پریشانی روان­شناختی به ترتیب (264/7-)، (054/7) و (914/7-) بود که نشان داد افرادیکه تحت تأثیر درمان پذیرش و تعهد قرار گرفته­اند نسبت به افرادیکه تحت درمان متمرکز بر شفقت قرار گرفته­اند، در میزان هر یک از متغیر­های ذکر شده در پس­آزمون اثربخشی بیشتری از خود نشان دادند. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از روند کاهشی ولع خوردن، پریشانی روان­شناختی و افزایش کیفیت زندگی در مرحله پیگیری و اثربخشی هر دو رویکرد و برتری رویکرد اکت بود؛ بنابراین می­توان از این درمان در شرایط مختلف جهت بهبود زندگی افراد استفاده کرد.