واکاوی تعیین‌گرهای فرهنگی سلامت با رویکرد کیفی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

2 دکتری تخصصی پزشکی اجتماع مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده مدیریت سلامت و ارتقا ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز،

3 استاد جامعه شناسی دانشگاه تبریز

4 دکتری، گروه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه تبریز.

doi
10.30473/hpj.2021.51928.4749
چکیده

مقدمه: در دنیای معاصر، بررسی سلامت در سیر مطالعاتی خود از بعد زیستی به بعد اجتماعی و فرهنگی رسیده است. بسیاری از اندیشمندان بر این باورند که برداشت و تعریف سلامتی انعکاسی از پیشینه فرهنگی و اجتماعی افراد می‌باشد. هدف پژوهش حاضر واکاوی تعیین­گرهای فرهنگی سلامت می‌باشد. روش: در تحقیق حاضر از روش کیفی و رویکرد تحلیل ساختاری استفاده شده است. شیوه گردآوری داده‌ها، مصاحبه بوده که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، با 40 نفر از مطلعین کلیدی استان آذربایجان شرقی صورت گرفته است. اطلاعات حاصل از مصاحبه­ها به‌وسیله نرم‌افزار micmac تحلیل شده است. یافته‌ها: کدگذاری یافته‌های مصاحبه نشان داد که مقولاتی چون فرهنگ تغذیه­ای سلامت، سواد سلامت، اصلاح الگوی مصرف، سبک زندگی ورزشی، تصورات قالبی پزشکی، فشار پنهان رسانه­ای، تقدم ارزش‌های مادیگرانه بر غیرمادیگرانه، تضادهای فرهنگی، تمایزطلبی و پرداخت به بیماری­ها برحسب درجه شمولیت از تعیین گرهای فرهنگی مهم سلامت می‌باشد. نتیجه‌گیری: نتایج تحلیل ساختاری نشان می‌دهد که مطلعین کلیدی از بین مضامین اصلی، بیشترین و کمترین اولویت را به ترتیب به سواد سلامت و پرداخت به بیماری­ها براساس درجه شمولیت داده‌اند