آسیبشناسی مشارکت سیاسی زنان شهر تهران بر اساس نظریۀ زمینهای
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jwdp.2023.351881.1008284چکیده
موضوع مشارکت سیاسی زنان در کشورهای درحالتوسعه، پدیدۀ پیچیدهای است و به پویایی و توسعۀ نظامهای سیاسی مربوط میشود. هدف این پژوهش، درک و تحلیل وضعیت مشارکت سیاسی زنان است که با روششناسی کیفی و روش نظریۀ زمینهای انجام شد. به این منظور با هفده زن ساکن شهر تهران که با روش نمونهگیری هدفمند و ترکیبی از راهبردهای گلولهبرفی و حداکثر تغییرات انتخاب شده بودند، مصاحبههای عمیق و نیمهساختاریافته انجام شد. پس از تحلیل دادهها، 85 کد اولیه، هفت مقوله محوری و یک مقولۀ هسته از خلال نظام کدگذاری دادهها استخراج شد: شرایط علی (مسائل و چالشهای اقتصادی، حکمرانی برابرمحور)، شرایط زمینهای (ساختار سیاسی نابرابر و چالشهای مردسالارانه)، شرایط مداخلهگر (عوامل شخصیتی- روحی)، راهبردها (شایستهسالاری و ایجاد بستر شکوفایی) و پیامدها (کنشگری فعال سیاسی زنان و طرد انفعال سیاسی). همچنین «مشارکت سیاسی زنان؛ کنشی معنادار و چندوجهی» بهعنوان مقولۀ هسته احصا شد و درنهایت مدل پارادایمی مستخرج از دادهها تنظیم شد. یافتهها بر این دلالت دارند که زنان در مشارکت سیاسی عاملان و کنشگرانی فعال بوده و دست به کنشهای مبتنی بر زمینههای سیاسی میزنند؛ کنشی از نوع مشارکت که با شناسایی موانع و عوامل تسهیلگر میتواند راهگشای مشارکت سیاسی فعال آنان به عنوان شهروندانی اثرگذار در حوزۀ سیاست بدل شود.
