مدل‌سازی رفتار نامتقارن بانک مرکزی در ایران: راهبردی برای اقتصاد مقاومتی

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشجو دکترای علوم اقتصادی دانشگاه رازی

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/es.2024.414568.1702
چکیده

بانک مرکزی در ایران در مرکز سیاست­های اقتصاد مقاومتی و راهبردهای حفظ ارزش پول ملی قرار داشته است. حفظ ارزش و جایگاه پول ملی یکی از اصلی­ترین راهبردهای اقتصاد مقاومتی و همچنین خنثی­سازی سیاست­های تحریم اقتصادی در سال­های اخیر بوده است. این موضوع با شدت یافتن تحریم­ها نیز اهمیت و جایگاه بالاتری پیدا کرده است. این مساله ارتباط نزدیکی با رفتارشناسی بانک مرکزی داشته است.مدل­سازی و پیش­بینی رفتار بانک مرکزی، همواره یکی از موضوعات جذاب در حوزه پولی و بانکی بوده است.این مدل‌ها امکان می‌دهند تا تأثیرات مختلف سیاست‌های پولی را بر متغیرهای اقتصادی مانند تورم، رشد اقتصادی، نرخ بهره و بیکاری ارزیابی کنند، که این اطلاعات برای سیاست‌گذاران بسیار مهم و اساسی است. این مدل‌ها بهبود عملکرد و پیش‌بینی‌های بانک مرکزی را تسهیل می‌کنند. بنابراین، هدف  این مطالعه مدلسازی رفتار نامتقارن بانک مرکزی درایران طی دوره زمانی 1400-1360 با رویکرد ARDL غیر خطی (NARDL) و رگرسیون کوانتایل بود. نتایج تجربی این مطالعه نشان داد که شکاف تولید، شکاف تورم و نرخ ارز اثر مثبت و معنی­داری بر نرخ رشد حجم پول اسمی داشته­اند که این اثرات در کوانتایل­های بالای نرخ رشد حجم پول اسمی، تقویت نیز شده است.  همچنین براساس سایر نتایج این مطالعه متغیرهای شکاف نرخ تورم، شکاف تولید و نرخ ارز در ایران رفتاری نامتقارن داشته­اند. همچنین طبق نتایج روش NARDL، تاثیر متغیرهای موثر بر نرخ رشد حجم پول، در مجموع نامتقارن بوده است.