شناسایی ابعاد و مؤلفههای مؤثر بر شکلگیری فضاهای شهری مطلوب برای زنان با استفاده از روش فراتحلیل
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22059/jwdp.2023.355914.1008320چکیده
تحلیل رابطۀ جنسیت و فضا در کنار یکدیگر سبب میشود تا نقشها و نیازهای هر یک از زن و مرد بهخصوص در فضاهای شهری مشخص شود. این تحلیل کمک میکند تا با درک چگونگی نقشهای سازندۀ زنان، به تولید و بازتولید روابط اجتماعی مطلوب در فضاهای شهری منجر شود. حضور زنان در فضاهای عمومی و شهری نهتنها منعکسکننده، بلکه روایتکنندۀ روابط مطلوب یک اجتماع است. هدف اصلی این پژوهش شناسایی ابعاد و مؤلفههای مؤثر بر شکلگیری فضاهای شهری مطلوب برای زنان با استفاده از روش فراتحلیل است. جستوجوها بهصورت دستی و بر مبنای کلیدواژههای «فضاهای شهری، زنان» صورت گرفته است و برای کلیدواژههای فرعی نیز عبارتهای «پارک، فضای عمومی، فضاهای تکجنسیتی» جایگزین همراه کلیدواژۀ اول است. بازۀ زمانی مطالعاتی از سال 1395 تا 1401 در منابع فارسی و سال 2016 تا 2022 در منابع انگلیسی است. همچنین از نرمافزار SPSS برای انجامدادن آزمونهای فراتحلیل استفاده شده که درنتیجۀ آن نمودار جنگلی، حبابی، تشخیص ناهمگنی و قیفی (سوگیری انتشار) تولید شده است. برای سنجش پایگاههای علمی برای تولید محتوا در این حوزه نیز، از نرمافزار وسویور استفاده شده است. نتایج پژوهش نشاندهندۀ آن است که ابعاد اصلی آن؛ شامل ابعاد کالبدی و عملکردی، ابعاد ساختاری و فضایی، ابعاد فردی و شخصیتی و ابعاد فرهنگی و اجتماعی در طراحی فضاهای شهری است. جایگاه پژوهشهای حوزۀ طراحی فضای شهری مطلوب برای زنان در ادبیات پژوهش جهانی حائز اهمیت است.
