کاربرد قانون توانی درتحلیل فراوانی سیلاب در رودخانه سرباز
نویسندگان
1 کارشناس منابع آب، شرکت سهامی آب منطقهای سیستان و بلوچستان
2 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، زنجان
3 کارشناس تحقیقات ، شرکت سهامی آب منطقهای سیستان و بلوچستان
doi
چکیده
امروزه ثابت شده فراوانی وقوع بسیاری از پدیدههای طبیعی (از جمله سیلاب، زلزله، آتشسوزی جنگلها و زمینلغزش) از قانون توانی تبعیت میکنند. قانون توانی برگرفته از ماهیت فرکتالی پدیدههای علوم زمین از جمله بارش و رواناب میباشد. در این مقاله این تابع در کنار دیگر توزیعهای احتمالاتی متداول برای تحلیل فراوانی سیلاب در رودخانه سرباز واقع در استان سیستان و بلوچستان جنوبی استفاده شده و نتایج آنها مقایسه گردیده است. از آنجا که در منطقه مورد مطالعه در برخی از مواقع سال رودخانه خشک و یا کم آب بوده و در برخی از سالهای پرآبی سیلابهای متعددی رخ میدهد، استفاده از سری حداکثر سالانه سیلاب ممکن است نتایج درستی ارائه ندهد. به همین علت در این مطالعه برای تحلیل فراوانی سیلاب از سری جزئی سیلاب استفاده شد و نتایج نشان داد سریهای جزئی سیلابها بر خلاف سریهای حداکثر سیلابها به خوبی از رابطه توانی تبعیت میکنند. از بین توزیعهای احتمالاتی مورد استفاده برای تحلیل فراوانی قانون توانی بهترین عملکرد را داشته است بهطوریکه مقدار شاخص میانگین مربع خطای نسبی در قانون توانی نسبت به دیگر توزیعهای احتمالاتی متداول در ایستگاههای پیردان و پیشین به ترتیب حداقل 35 و 40 درصد کاهش را نشان میدهد.
