ارزیابی مدلهای سری زمانی بهمنظور برآورد متوسط دمای ماهانه در ایستگاههای سینوپتیک قدیمی ایران طی دوره آماری 2005-1977
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
2 دانشجویان کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
3 دانشجویان کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
4 دانشجویان کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
doi
چکیده
با توجه به تأثیر دما در شرایط اقلیمی هر منطقه و اهمیت پیشبینی آن در برنامهریزیهای محیطی، استفاده از روشهای آماری بهمنظور مطالعه تغییرات و پیشبینی دما، کاربرد وسیعی پیدا کرده است. روشهای آماری ابزارهایی کارآ و مفید برای درک و ارزیابی رفتار اقلیم بهشمارمیروند. از الگوهای آماری پرکاربرد در این زمینه، میتوان به الگوهای خانواده آریما اشاره نمود. در این الگوی آماری مقادیر براساس رفتارهای گذشته مدلسازی شده و سپس پیشبینی میشوند. در پژوهش حاضر، با استفاده از مدلهای خانواده آریما، ابتدا با بررسی وجود یا عدم وجود روند و ارزیابی توابع خودهمبستگی(ACF)و خودهمبستگی جزئی(PACF)در دوره آماری (2005-1977)، مدلهای سری زمانی مختلف به دادههای میانگین دمای ماهانه در ایستگاههای سینوپتیک ایران برازش داده شد. سپس با استفاده از معیار آکائیک و بیزی شوارز بهترین مدل از میان مدلهای بهکار گرفته شده برای هر ایستگاه انتخاب گردید .نتایج این مطالعه بیانگر قابلیت مدلهای غیر فصلی آریما برای تعیین روند پارامتر دما در گستره ایران میباشد. به کمک الگوهای آماری بدست آمده برای هر ایستگاه میتوان پارامتر دما را در مقیاس ماهانه در دورههای آتی پیشبینی نمود.