ویژگی‌های فیزیکی-‌ شیمیایی خاک و کارایی استفاده از زمین در نظام‌های کشت مخلوط جو- نخود

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

doi
چکیده

به­منظور بررسی اثرات الگوهای مختلف کشت بر برخی­ ویژگی­های فیزیکی- شیمیایی خاک  و کارایی استفاده از زمین آزمایشی در سال زراعی 90-1389 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی­سینای همدان اجرا شد. طرح آزمایشی مورد استفاده بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار و ده تیمار بود. کشت خالص نخود (P1)، کشت خالص جو (P2) و الگوهای کشت مخلوط با تراکم 100% جو + تراکم 100% نخود (P3)، 75% جو + 100% نخود (P4)، 50% جو+ 100% نخود (P5)، 25% جو + 100% نخود (P6)، 75% جو + 25% نخود (P7)، 50% جو + 50% نخود (P8)، 25% جو + 75% نخود (P9) به­همراه تیمار شاهد بدون کشت (P10) تیمارهای آزمایشی بودند. ویژگی‌های خاک مثل pH، EC، چگالی ظاهری، ماده آلی، نیتروژن کل و درصد خاکدانه پایدار و کارایی استفاده از زمین (LUE) و عملکرد کل نظام ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که تمامی ویژگی‌ها به­طور معنی‌داری تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفتند. بیشترین خاکدانه پایدار (45/3%) در تیمار P5 حاصل شد که در مقایسه با تیمار شاهد (P10) 70% بیشتر بود. بیشترین ماده آلی (50/2%) و نیتروژن خاک (44/0%) نیز به‌ترتیب در تیمارهای P5 و P1 به‌دست آمد. تیمار P3 دارای بالاترین عملکرد کل بود و با تیمارهای P1 (کشت خالص نخود) و P2 (کشت خالص جو) اختلاف معنی­دار داشت. افزون بر این، در کلیه تیمارهای کشت مخلوط شاخص LUE بالاتر از یک بود و تیمارP3  بیشترین میزان LUE را به خود اختصاص داد. در کل، کشت مخلوط افزایشی 50% جو + 100% نخود ویژگی­های فیزیکی- شیمیایی خاک را بهبود بخشید و کارایی استفاده از زمین را افزایش داد.