تأثیر کاربرد همزمان نیتروژن و فسفر بر ویژگی‌های زراعی گیاه برنج در شرایط غرقاب و اشباع متناوب

نویسندگان
doi
چکیده

          نیتروژن یکی از عناصر پرنیاز در گیاهان است که به همراه فسفر، نقش  مهمی در تولید برنج دارد. از طرف دیگر، شرایط رطوبتی خاک، فراهمی این دو عنصر پرمصرف را در خاک به‌طور مشخص تحت تأثیر قرار می­دهد. برای مطالعۀ اثر نیتروژن و فسفر بر ویژگی­های رشد گیاه برنج (.L Oryza Sativa)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل دو رقم برنج (هاشمی و علی کاظمی)، دو سطح رطوبتی (غرقاب دایم و اشباع متناوب)، سه سطح نیتروژن (0، 75 و150 میلی­گرم نیتروژن بر کیلوگرم خاک) از منبع اوره و سه سطح فسفر (0، 25 و50 میلی­گرم فسفر بر کیلوگرم خاک) از منبع مونوکلسیم فسفات بود. نتایج نشان داد که وزن خشک بخش هوایی در رقم علی کاظمی بیشتر از هاشمی بود. وزن­ خشک بخش هوایی و ریشه، طول و حجم ریشه، تعداد برگ و پنجه در بوته و قطر ساقه در رژیم رطوبتی غرقاب بیشتر از اشباع متناوب بود. با افزایش سطوح نیتروژن، وزن خشک بخش هوایی و ریشه و حجم ریشه­ افزایش یافت. افزایش سطوح فسفر نیز منجر به افزایش وزن خشک و حجم ریشه شد. اثر متقابل نیتروژن و فسفر بر وزن­ خشک بخش هوایی و ریشه، طول و حجم ریشه، شاخص کلروفیل برگ و غلظت نیتروژن بخش هوایی معنی‌دار بود(p< 0.05). اثر متقابل رژیم رطوبتی خاک و نیتروژن بر شاخص کلروفیل برگ معنی‌دار بود(p<0.05). همچنین اثر متقابل فسفر و رژیم رطوبتی خاک باعث تغییر معنی­دار وزن خشک بخش هوایی و اثر متقابل نیتروژن و رقم سبب تغییر معنی‌دار (p<0.05) وزن خشک و شاخص کلروفیل برگ شد. بیشترین وزن خشک بخش هوایی در شرایط غرقاب و در رقم علی کاظمی در سطح دوم نیتروژن و سطح شاهد فسفر مشاهده شد