اثر شور و غرقاب شدن خاک بر غلظت برخی عناصر پرمصرف و سدیم در بخش هوایی ذرت
نویسندگان
doi
چکیده
شوری و غرقاب از تنشهای غیرزیستی مهم محدود کننده رشد و عملکرد گیاهان در دنیا میباشند. در این پژوهش، اثر شوری و غرقاب بر غلظت پتاسیم، کلسیم، منیزیم و سدیم بخش هوایی ذرت علوفهای (Zea mays L.) رقم سینگل کراس 704 در شرایط گلخانهای مطالعه گردید. آزمایش بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با فاکتورهای مدت غرقاب در پنج سطح (0، 2، 4، 8 و 20 روز) و شوری عصاره اشباع خاک در چهار سطح (11/0، 2، 4 و 8 دسیزیمنس بر متر) و در سه تکرار انجام شد. برای بستر رشد گیاه از یک خاک شن لومی و برای ایجاد سطوح شوری در آن از نمک کلرید سدیم استفاده گردید. فاکتورهای شوری و غرقاب بهطور همزمان و از مرحله پنج برگی گیاه به بعد اعمال گردید. گیاهان 60 روز پس از کاشت برداشت و غلظت پتاسیم، کلسیم، منیزیم و سدیم بخش هوایی آنها بهروش خشکسوزانی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش سطح شوری غلظت پتاسیم، کلسیم و منیزیم بخش هوایی بهطور معنیداری کاهش ولی غلظت سدیم بخش هوایی بهطور معنیداری افزایش یافت. با افزایش مدت غرقاب شدن خاک، غلظت کلسیم بخش هوایی بهطور معنیداری کاهش در حالیکه غلظت سدیم، پتاسیم و منیزیم بخش هوایی بهطور معنیداری افزایش یافت. با این حال، اثر شوری بر غلظت پتاسیم، کلسیم، منیزیم و سدیم بخش هوایی ذرت علوفهای به مدت غرقاب شدن خاک بستگی داشت. غلظت پتاسیم، منیزیم و کلسیم در بخش هوایی ذرت بهترتیب 72/3، 17/3 و 69/1 برابر بیشتر از ریشه بود در حالیکه غلظت سدیم در ریشه 52/1 برابر بیشتر از بخش هوایی بود. نتایج نشان داد که حتی دورههای کوتاه غرقاب شدن خاک بر غلظت پتاسیم، کلسیم، منیزیم و سدیم بخش هوایی ذرت علوفهای در شرایط شور و غیرشور اثرهای طولانیمدت داشت.