رابطه بین حدود آتربرگ وضریب فرسایش بین شیاری در مناطق نیمه خشک استان آذربایجان شرقی
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
حدود آتربرگ شاخصهای رطوبتی از خاک میباشند که قوام خاک را در حالتهای مختلف رطوبتی نشان میدهند. تحقیق حاضر برای بررسی رابطه فرسایش بین شیاری و حدود آتربرگ در برخی خاکهای استان انجام شد. برای این منظور 26 نمونه با تفرق بالای ویژگیهای خاک از چهار منطقه استان آذربایجانشرقی جمعآوری و برخی ویژگیهای آنها از جمله توزیع اندازه ذرات رس و سیلت بهروش هیدرومتری و توزیع اندازه ذرات بخش شن بهروش الک کردن، و حدود آتربرگ با استفاده از روش استاندارد ASTM (حد روانی خاک بهوسیله دستگاه کاساگراند و حد خمیرایی خاک توسط روش فیتیله نواری) تعیین گردید. ضریب فرسایشپذیری بینشیاری خاک با استفاده از دستگاه شبیهساز باران که دارای فلوم شیبپذیر به ابعاد 0/1×5/0 متر بود در شیب 9% و در سه شدت بارندگی مصنوعی 20، 37 و 47 میلیمتر بر ساعت تعیین گردید. نتایج نشان داد که اثر شدتهای مختلف بارندگی بر ضریب فرسایشپذیری بینشیاری خاک معنیدار نبود (05/0˃p). رابطه ضریب فرسایشپذیری بین شیاری (Ki) با حدود آتربرگ و نیز سایر ویژگیهای اندازهگیری شده خاک توسط نرمافزار STATISTICA و بهروش رگرسیون گام به گام مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و متغیرهای SAR،pH ، مقدار مواد آلی و رس خاک در مجموع 75 % از تغییرات Ki را توجیه کردند. همچنین، با افزایش میزان مواد آلی و رس خاک حدود آتربرگ نیز افزایش یافت. بهطور کلی نتایج نشان داد که حدود آتربرگ نمیتواند تخمینگر مناسبی برای برآورد ضریب فرسایشپذیری بین شیاری (Ki) باشد.