بهره وری آب کشاورزی در استان خراسان رضوی (وضعیت موجود، روشهای ارتقاء، چشمانداز توسعه)
نویسندگان
1 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
2 دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
چکیده
بهرهوری فیزیکی آب عبارت از نسبت عملکرد محصول به حجم آب مصرفی است. در این مقاله میانگین عملکرد سال 1396 در تمامی شهرستانهای استان خراسان رضوی برای محاسبه عملکرد در هکتار محصولات (صورت کسر بهرهوری آب) استفاده شد. برای آب مصرفی هر محصول در واحد هکتار (مخرج کسر بهرهوری آب)، از اعداد برآورد شده توسط کارشناسان معاونت تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان و یافتههای تحقیقاتی موجود بهره گرفته شد. نتایج نشان داد بهرهوری آب در محصولات زراعی و باغی استان در وضع موجود 2/1 کیلوگرم بر مترمکعب میباشد که طی یک برنامه 5 و 10 ساله برای ارتقاء به اعداد 55/1 و 9/1 کیلوگرم بر مترمکعب هدفگذاری انجام گردید. برای دست یافتن به اهداف برنامه میانمدت ارتقاء بهرهوری آب کشاورزی در استان خراسان رضوی، ۶ برنامه کلان شامل: توسعه سامانههای نوین آبیاری، اصلاح و بهبود روشهای آبیاری سطحی، اصلاح الگوی کشت، توسعه کشتهای گلخانهای، اصلاح و بهبود مکانیزاسیون و کاهش ضایعات محصولات کشاورزی در نظر گرفته شد. در برنامه کوتاهمدت ارتقاء بهرهوری آب کشاورزی استان خراسان رضوی علاوه بر ۶ برنامه کلان دهساله، 6 برنامه کلان شامل: تغذیه و حاصلخیزی خاک، بهنژادی، بهزراعی و بهباغی، آموزش و ترویج، توسعه کشاورزی حفاظتی و بهبود تجارت و بازار محصولات کشاورزی پیشنهاد شده است.