برآورد تأثیر مقدار آب مصرفی بر بهره‌وری آب و شکاف عملکرد برنج با استفاده از تصاویر ماهواره لندست و مدل رشد گیاهی (مطالعه موردی: شبکه سفیدرود)

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان

2 موسسه تحقیقات برنج کشور سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 استاد، گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

4 گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

5 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

6 استاد گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
چکیده

مدل­های رشد گیاهی ابزار تعمیم نتایج تحقیقات آب از سطوح کوچک به سطوح بزرگ را در اختیار می­گذارد. در این شرایط استفاده از سنجش‌ازدور برای کاهش خطای ناشی از تغییرات مکانی ­در سطوح وسیع لازم است. پژوهش حاضر برای بهینه نمودن میزان مصرف آب در شالیزارهای استان گیلان با استفاده از ترکیب مدل­ رشد گیاهی CERES-Rice و تصویر ماهواره لندست انجام گرفته است. ابتدا مدل با اطلاعات طرح­های نقطه­ای واسنجی شد، سپس دقت برآورد عملکرد توسط این مدل در 110 مزرعه شالیکاران شهرستان صومعه­سرا ارزیابی شد. در قدم بعدی با استفاده از اطلاعات تصاویر ماهواره مدل واسنجی مجدد شد و در همان اراضی ارزیابی گردید و میزان عملکرد هر روش باهم مقایسه گردید. درنهایت با استفاده از مدل، میزان بهره­وری آب در منطقه در 5 سناریو مصرف آب به دست آمد. نتایج بیانگر این است که با مصرف آب 400 میلی‌متر در طول فصل رویش حداکثر بهره­وری آب به دست می­آید. میانگین بهره­وری آب مبتنی بر مصرف آب در دوره رشد برنج برابر 65/0 کیلوگرم در مترمکعب می­باشد. در مناطق وسیعی عملکرد واقعی کمتر از عملکرد پتانسیل می­باشد. این مناطق که درمجموع حدود 80 درصد از اراضی منطقه را شامل می­شوند.