فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بر اساس نظریه وابستگی به منابع، اگر کشوری به منابع خاصی وابسته باشد، آنگاه تحت تأثیر کشورهای مربوطه دیگر در آن بخش تجاری، قرار خواهد گرفت. از طرفی در تعاملات تجاریّ با فزایش تعداد کشورها و روابط فیمابین، شکل‌گیری و مدیریت بلوک‌های تجاری به مسئله­ای پیچیده تبدیل می­شود. در این راستا شکل‌گیری بلوک‌های تجاری می­تواند راهبردی برای کاهش محدودیت­ها و افزایش تعاملات تجاری و امنیت آن از طریق ارتباط نزدیک میان کشورها، باشد. بنابراین سوال پژوهش از چیستی نقش نظریه وابستگی به منابع و شبکه پیچیده در شکل‌گیری بلوک‌های تجاری دلالت دارد. هدف مطالعه حاضر، بررسی نقش نظریه وابستگی به منابع و نظریه شبکه پیچیده در شکل‌گیری بلوک‌های تجاری بین‌المللی در راستای یکپارچگی اقتصاد جهانی، در نظر گرفته شد. داده‌های متعیرهای پژوهش، از کشورهای نفتی حوزه خلیج فارس و  فعال در تجارت بین‌المللی و بر اساس در دسترس بودن داده‌های پایگاه اطلاعاتی سازمان ملل در یک دوره زمانی 1385 – 1400 استخراج شد که به دلیل حجم زیاد داده‌ها، 20 کشور به عنوان نمونه انتخاب شدند که حجم تجارت حداکثری از کل این تجارت بین الملل را به خود اختصاص داده‌اند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها و برآورد مدل‌ها از رگرسیون دوجمله‌ای منفی استفاده شد. نتایج نشان داد: زمانی که کشوری با تعداد زیادی از شرکای تجاری همکاری می‌کند یا موقعیت برتر در شبکه تجاری بین‌المللی داشته باشد، احتمال بیشتری دارد که کشورهای دیگر بلوک‌های یکسانی با آن کشور تشکیل دهند. همچنین اگر کشوری با موقعیت شبکه­ای مرکزی، نیاز داشته باشد تا منابع مهمی را از دیگر کشورها در بلوک‌های تجاری بدست آورد، آنگاه تمایل این کشور جهت مشارکت در بلوک‌های تجاری بزرگتر با دیگر کشورها، خیلی بیشتر خواهد بود. در واقع، موقعیت شبکه می­تواند تأثیر وابستگی به منابع را در شکل‌گیری بلوک‌های تجاری، تقویت کند.