طراحی مدل پایدار زنجیره تأمین در صنایع غذایی و کشاورزی با تأکید بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی: کاربرد روش مدلسازی ساختاری تفسیری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، گروه مدیریت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
doi
چکیده
زنجیره تأمین مواد غذایی کشاورزی نقش بنیادینی در تأمین امنیت غذایی و پایداری جامعه دارد. این پژوهش با هدف طراحی مدل زنجیره تأمین پایدار در صنایع غذایی و کشاورزی و با تأکید بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی انجام شده است. ابتدا، با مرور ادبیات و تحلیل تحقیقات پیشین، 16 عامل کلیدی شناسایی گردید. دادهها از طریق نمونهگیری هدفمند از 15 نفر از خبرگان و اساتید این حوزه جمعآوری و سپس با نظر آنها غربالگری شد. درادامه مرحله کیفی، دادهها با روشهای تحلیل مضمون و دلفی فازی تحلیل شدند و مدل مفهومی با استفاده از نرمافزار مکس کیودا 2022 طراحی گردید. این مدل با روش دلفی فازی اعتبارسنجی شد. در مرحله کمی، پرسشنامه ISM برای ارزیابی روابط بین معیارها و تعیین سطوح تأثیر آنها تهیه و به خبرگان ارائه گردید. تحلیل MICMAC نشان داد که معیارها به چهار دسته: خودمختار، وابسته، پیوندی و مستقل تقسیم میشوند. نتایج پژوهش منجر به شناسایی و اعتبارسنجی 16 عامل کلیدی در زنجیره تأمین صنایع غذایی کشاورزی شد و سطوح و روابط میان این عوامل با استفاده از دلفی فازی و مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) تعیین گردید. یافتهها نشان میدهد که عوامل کلیدی نظیر پاسخگویی به مشتریان، بستهبندی، برندینگ و قابلیت ردیابی، به بهبود زنجیره تأمین کمک میکنند. همچنین، عواملی مانند تولید و عملیات، مسئولیت اجتماعی، و ایمنی و سلامت محصول بهعنوان عوامل اساسی در پایداری زنجیره تأمین شناخته شدند. علاوه بر این، عوامل جدیدی مانند تحریمهای تجاری و تشکیل اتحادیهها نیز بر رقابتپذیری و توزیع بهینه منابع تأثیرگذار بودند.این پژوهش نشان داد که روشهای دلفی فازی و MICMAC به شفافسازی روابط بین معیارها و تعیین جایگاه آنها کمک شایانی نموداند.