مقایسه دو روش آزمایشگاهی به منظور بررسی توزیع شکل‌های شیمیایی آهن در برخی خاک‌های استان فارس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان

2 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز

doi
چکیده

آهن یک عنصر غذایی ضروری گیاه است. زیست­فراهمی و تحرک فلزات در خاک­ها، به توزیع آنها بین فازهای محلول و جامد و بین اجزای فاز جامد بستگی دارد. دو روش عصاره­گیری دنباله­ای سینگ و همکاران (1988) و اسپوزیتو و همکاران (1982)، به منظور بررسی توزیع شکل­های مختلف آهن در 10 نمونه از خاک­های آهکی استان فارس که از لحاظ ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی متفاوت بودند مورد استفاده قرار گرفت. توزیع شکل‌های شیمایی آهن در خاک­های استان فارس به ترتیب زیر بودند: آهن تبادلی  = آهن متصل به اکسیدهای منگنز  =ناچیز  <  آهن آلی ( سینگ1988)<( آهن آلی ( اسپوزیتو 1982 <    آهن کربناتی (سینگ1988)< آهن محلول در آب < آهن آمورف < آهن کربناتی(اسپوزیتو1982) < آهن کریستالی < تتمه(سینگ1988) آهن < آهن تتمه (اسپوزیتو1982)< آهن کل. همبستگی مثبت معنی­داری بین شکل­ها­ی شیمیایی مختلف آهن با ویژگی­های خاک و آهن قابل جذب ( قابل استخراج با DTPA) به­دست آمد. آهن قابل جذب با شکل­های آهن کربناتی، آلی و جذب­شده ( روش اسپوزیتو و همکاران1982) هم­بستگی مثبت معنی­دار نشان داد. برخی شکل­های آهن، خود دارای هم­بستگی معنی­داری بودند که احتمالا بیانگر وجود یک رابطه پویا بین آن شکل­ها در خاک می­باشد. همچنین نتایج این مطالعه نشان داد که در برخی از مراحل عصاره­گیری، اشکالاتی از قبیل بدسوزی شعله دستگاه جذب اتمی وجود داشت.