لرستان، رقم جدید دو منظوره (روغنی و کنسروی) زیتون با مقاومت مطلوب در برابر پژمردگی ورتیسیلیومی (Verticillium dahliae)
نویسندگان
1 دانشیار، پژوهشکده میوه های معتدله، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 استاد، موسسه تحقیقات گیاه پزشکی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
3 مربی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لرستان، ایران بروجرد، ایران.
4 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.
5 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.
6 کارشناس، پژوهشکده میوه های معتدله، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
7 کارشناس، پژوهشکده میوه های معتدله، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
8 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران.
9 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.
10 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
11 کارشناس، مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
12 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2025.365746.1341چکیده
پژمردگی ورتیسیلیومی ناشی از قارچ Verticillium dahliae یکی از مهمترین بیماریهای زیتون در مناطق کشت این محصول در دنیا میباشد. مهمترین و اقتصادیترین روش کنترل این بیماری، استفاده از ارقام مقاوم است. منشا رقم لرستان منطقه سپیددشت استان لرستان میباشد. این رقم پس از ازدیاد، به همراه 109 ژنوتیپ بومی جمعآوری شده و چهار رقم تجاری به عنوان شاهد، در ایستگاه تحقیقات زیتون طارم کشت و مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج پنج پروژه تحقیقاتی در مدت 13 سال در خصوص ویژگیهای رویشی، زایشی و مقاومت به بیماری ورتیسیلیوم نشان داد که رقم لرستان رقمی میانگل، دارای19/6 گل در گلآذین بوده و از نظر گردهافشانی خودسازگار است. میوهها به فرم بیضی نامتقارن و میانگین وزن میوه 5/75 گرم است. درصد روغن در ماده خشک فرابر در پایان شهریور ماه 54/2 درصد و در آبان ماه 65 درصد اندازهگیری شد. قابلیت برداشت دو منظوره (کنسروی و روغنی) از ویژگیهای مهم این رقم میباشد. بررسی غلظت DNA قارچ ورتیسیلیوم در کل DNA ریشه، نشان داد که رقم لرستان با دارا بودن کمترین غلظت DNA قارچ، از مقاومت مطلوبی در برابر بیمارگر برخوردار است.
