بررسی سلسله مراتب نظام ارزشی نوجوانان دانش آموز در شیوه های فرزندپروری مختلف
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی
2 پژوهشکده خانواده و گروه روان شناسی دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه بررسی سلسله مراتب نظام ارزشی نوجوانان دانشآموز در شیوههای فرزندپروری مختلف طراحی و اجرا گردید. تعداد 249 دانشآموز (129 دختر و 120 پسر) براساس نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای تصادفی بهعنوان نمونه انتخاب شدند. آزمودنیها به پرسشنامههای سنجش شیوههای فرزندپروری و نظام ارزشی پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل نهایی نمرات بهدست آمده با استفاده از آزمون غیرپارامتریک فریدمن نشان داد که برای آزمودنیهایی که شیوههای فرزندپروری والدین خود را پاسخگو، سهلگیر و مستبد درک کرده بودند، نظام ارزشها سلسله مراتب معنادار و برای آزمودنیهایی که شیوههای فرزندپروری والدین خود را طردکننده و آشفته درک کرده بودند، نظام ارزشها سلسله مراتب معناداری ندارد. سلسله مراتب نظام ارزشی در آزمودنیهایی که والدین خود را پاسخگو در نظر گرفته بودند به ترتیب: ملی، اجتماعی، خانوادگی، دینی، علمی، فردی، اقتصادی، هنری، سیاسی و جهانی و در آزمودنیهایی که والدین خود را سهلگیر فرض کرده بودند به ترتیب: اجتماعی، ملی، خانوادگی، علمی، دینی، فردی، هنری، اقتصادی، سیاسی و جهانی و سرانجام برای آزمودنیهایی که والدین خود را مستبد در نظر گرفته بودند به ترتیب: ملی، علمی، اجتماعی، خانوادگی، دینی، فردی، اقتصادی، سیاسی، جهانی و هنری میباشد. نکته قابل توجه رتبهبندی بالای ارزشهای ملی، خانوادگی، اجتماعی و دینی و رتبهبندی پایین ارزشهای سیاسی و جهانی در کلیه شیوههای فرزندپروری (بهجز شیوه فرزندپروری آشفته) میباشد. همچنین تحلیل نتایج با استفاده از آزمون کراسکال ـ و الیس نشان داد که در شیوههای فرزندپروری مختلف، نظام ارزشها در مقولههای خانوادگی، اجتماعی، هنری، دینی و ملی تفاوت معنادار دارند. بالاترین رتبهبندی مقولههای خانوادگی، اجتماعی، دینی و ملی در نظام ارزشها مربوط به شیوه فرزندپروری پاسخگو و رتبه بالای مقوله هنری در نظام ارزشی مربوط به خانواده سهلگیر میباشد.