ارزیابی عملکرد مدلهای مختلف نفوذ تجمعی در کاربریها وبافتهای مختلف خاک با استفاده از شبیهساز باران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار گروه مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
3 استاد گروه مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
نفوذپذیری از جمله مهمترین متغیرهای فیزیکی خاکها و دادهای بنیادین در کلیه مدلهای بارش و رواناب به منظور تعیین تلفات آب در سطح حوزههای آبخیز میباشد. اما اندازهگیری آن بسیار وقتگیر و پرهزینه بوده به همین دلیل برآورد مقادیر نفوذپذیری خاکها توسط مدلهای مختلف همواره از دغدغههای پژوهشگران بوده است. در این پژوهش به منظور تعیین بهترین معادله نفوذ در سطح حوضه آبخیز امامه، با استفاده از دستگاه شبیهساز بارش مقادیر نفوذپذیری ناشی از شبیهسازی یک رخداد بارش به مدت 90 دقیقه اندازهگیری و به روش بهینهسازی مربعات خطا، پارامترهای پنج مدل نفوذپذیری کوستیاکوف، گرین امپت، هورتون، سرویس حفاظت منابع طبیعی امریکا (NRCS ) و فیلیپ در چهار کاربری اراضی شامل باغی، کشاورزی، مرتع و آیش و سه کلاس بافت شنی رسی لومی، لومی، شنی لومی محاسبه شد. سپس مقادیر نفوذ تجمعی برآوردی مدلهای مختلف با استفاده از 8 آماره مختلف مورد مقایسه قرار گرفت. بررسی نتایج نشان داد که مدلهای کوستیاکوف و NRCS بهترین عملکرد را در برآورد دقیقتر مقادیر نفوذ تجمعی در کل حوضه آبخیز داشت و دارای روند پایدارتری در برآورد نفوذ تجمعی در کاربریهای مختلف بود. مدل هورتون در رتبه بعدی در کل حوضه قرار گرفت. به طور کلی مدلهای تجربی (کوستیاکوف، هورتون و سرویس حفاظت خاک امریکا (NRCS)) در این حوضه عملکرد واقع بینانهتری در برآورد مقادیر نفوذ تجمعی نسبت به مدلهای با پایه فیزیکی (مدل های گرین امپت و فیلیپ) از خود نشان دادند.