حسنا، رقم منوژرم چغندرقند با مقاومت دوگانه در برابر بیماری ریزومانیا و نماتد سیستی
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 دانشیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
4 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
5 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران
6 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
7 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
8 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
9 مربی، بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
10 دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
11 کارشناس، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2024.364574.1338چکیده
بیماریهای ریزومانیا و نماتد سیستی از چالشهای مهم زراعت چغندرقند در ایران و جهان محسوب می شوند. کارآمدترین و سادهترین روش برای کاهش خسارات ناشی از این بیماریها، استفاده از ارقام مقاوم است. در این راستا، رقم حسنا پس از بررسیهای متعدد مقدماتی و پیشرفته، در نتیجه تلاقی میان یک لاین اینبرد گردهافشان حاصل از جمعیت SB27 که حامل ژنهای مقاومت به ریزومانیا و نماتد سیستی بود، با یک پایه مادری سینگلکراس منوژرم به دست آمد. برای ارزیابی عملکرد این رقم، آزمون تعیین ارزش زراعی و مصرف در همدان، مشهد، شیراز و میاندوآب تحت شرایط آلوده به ریزومانیا و در کرج تحت شرایط عاری از آلودگی، انجام شد. بهطور همزمان، مقاومت هیبریدها نسبت به نماتد سیستی در قالب آزمایش دیگری تحت شرایط کنترلشده (گلخانه) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاکی از برتری رقم حسنا با متوسط عملکرد شکر سفید 11/52 تن در هکتار نسبت به رقم شاهد خارجی آذر (11/36 تن در هکتار) و ارقام شاهد داخلی شکوفا و آرتا (به ترتیب 10/19 و 10/12 تن در هکتار) با اختلاف آماری معنیدار در سطح احتمال پنج درصد بود، اما با رقم شاهد خارجی روزیر (12/02 تن در هکتار) اختلاف آماری معنیداری نداشت. حسنا، یک رقم دیپلوئید منوژرم، مقاوم به بیماریهای ریزومانیا و نماتد سیستی و مناسب کشت بهاره در مناطق مختلف کشور است. علاوه بر مقاومت به بیماری، از دیگر ویژگیهای بارز این رقم میتوان به پتانسیل عملکرد شکر بالای آن اشاره کرد.
