فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ویژگی‌های خاک، متغیرهای مهمی در فرایندهای روان­آب و فرسایش خاک می­باشند. لذا این پژوهش برای بررسی شماری از متغیرهای موثر خاک در تولید روان­آب و هدررفت خاک، در اراضی کشاورزی واقع در محدوده شهرستان ساری انجام شد. جهت انجام نمونه­برداری از منطقه مورد نظر، شبکه بندی به صورت سیستماتیک جمعا در 60 نقطه، با فواصل 20 متر انجام گرفت. همچنین با بهره‌گیری از دستگاه شبیه­ساز باران اقدام به ایجاد باران شد. شدت و مدت بارندگی برای کلیه آزمایش­های باران ثابت و برابر 2 میلی­متر بر دقیقه و با مدت زمان 15 دقیقه در نظر گرفته شد.  همزمان نمونه­­های خاک نیز از نقطه مجاور شبیه­سازی از عمق 30-0 سانتی­متری جمع آوری شد. نتایج نشان داد که متغیرهای رطوبت پیشین خاک، ماده آلی، درصد ذرات شن و وزن مخصوص ظاهری به­ ترتیب با میزان همبستگی 56/0 ، 40/0 ، 29/0 و 28/0 بیشترین تاثیر را در تولید روان­آب دارند. همچنین در فرآیند هدررفت خاک نیز متغیرهای درصد ماده آلی و رس با ضریب همبستگی 303/0 و 30/0 بیشترین تاثیر را در اراضی زراعی داشته­اند. نتایج ارائه مدل رگرسیون چند متغیره خطی نشان داد که با بهره­گیری از متغیرهای درصد ماده آلی، رطوبت پیشین خاک و رس می­توان میزان تولید روان­آب و هدررفت خاک را به­ ترتیب با ضریب تبیین 493/0 و 71/0 برآورد نمود.