گیلوانه، رقم روغنی جدید زیتون برای کاشت در منطقه طارم
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.
2 استاد، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، تهران، ایران.
3 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران.
4 کارشناس، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران
5 استادیار، پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمه گرمسیری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران.
6 کارشناس، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.
7 دانشیار، پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
8 کارشناس، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2024.362309.1329چکیده
معرفی ارقام زیتون روغنی که دارای کیفیت روغن بالایی باشند، یکی از اهداف اصلاحی زیتون است. همگام با واردات ارقام جدید زیتون از کشورهای حوزه مدیترانه، برنامه شناسایی، جمع آوری و ارزیابی ژنوتیپ های بومی نیز در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان اجرا گردید. در سال 1376 قلمه های 25 ژنوتیب زیتون از باغ هاشم آباد گرگان تهیه و پس از تکثیر، نهال های این ژنوتیپ ها در سال 1377 در کلکسیون ایستگاه تحقیقات زیتون طارم کشت شدند. از سال 1385 با اجرای پنج فقره پروژه تحقیقاتی به مدت 15 سال، رقم گیلوانه به روش به گزینی ژنوتیپ ها معرفی گردید. گیلوانه برگ های بیضوی داشته، متوسط تعداد گل در گلآذین 22/9 عدد، متوسط طول گل آذین 27/5 میلی متر، باز شدن گل ها و تشکیل میوه این رقم در نیمه اول اردیبهشت ماه اتفاق می افتد. وزن میوه در این رقم متوسط (3/2-2/8 گرم) و مهم ترین مشخصه آن داشتن 70/3 درصد روغن در ماده خشک میوه، اولئیک اسید بالا (80/1 درصد) و پالمتیک اسید پایین (9/9 درصد) است؛ بنابراین، رقم جدید گیلوانه در بین ارقام مختلف زیتون از کیفیت روغن بالایی برخوردار بوده و برای کشت در منطقه طارم سازگار است.