چاووش، هیبرید جدید زودرس ذرت مناسب کشت در مناطق معتدل و معتدل سرد
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
3 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
4 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
5 محقق، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
6 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
7 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
8 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.
9 مربی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
10 مربی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2024.357145.1295چکیده
رقم ذرت چاووش یا سینگل کراس 380 (KSC380) به عنوان یک هیبرید جدید زودرس از تلاقی دو لاین KE76009/312 و K1263/1 تولید شده است. در آزمایش مقدماتی سال 1385 در منطقه کرج، این هیبرید با میانگین عملکرد 11/92 تن در هکتار در گروه هیبریدهای برتر قرار گرفت و در سال 1386 وارد آزمایش نیمه نهایی شد. در این مرحله، هیبرید جدید با میانگین عملکرد دانه 12/18 تن در هکتار در چهار منطقه (کرج، مشهد، شیراز و کرمانشاه) نسبت به رقم شاهد دهقان، 910 کیلوگرم افزایش عملکرد دانه در واحد سطح نشان داد. هیبرید جدید در آزمایش مقایسه ارقام نهایی در هشت منطقه طی دو سال (1394-1393) با تولید عملکرد دانه 11/54 تن در هکتار نسبت به هیبرید شاهد دهقان، برتری 750 کیلوگرمی در هر هکتار نشان داد. این هیبرید با 100 روز طول دوره رشد در مقایسه با رقم شاهد دهقان، نه روز زودرستر بود. هیبرید چاووش با روش های مختلف برآورد پایداری و شاخص برتری لین و بینز، پایداری عملکرد دانه بالاتری را نشان داد. این هیبرید در آزمایش مقایسه عملکرد سال 1395 در پنج منطقه (کرج، مشهد، اصفهان، شیراز و کرمانشاه) با میانگین 12/28 تن در هکتار برتری عملکرد معادل 1/15 تن در هکتار در مقایسه با رقم شاهد دهقان داشت. در آزمایشات تحقیقی-ترویجی سال 1395 منطقه کرمانشاه هیبرید چاووش و رقم شاهد فجر با هفت تن عملکرد دانه در هکتار، عملکردی مشابه تولید نمودند. اگرچه در آزمایش ترویجی و در شرایط زارع عملکرد این ارقام کمتر از رقم شاهد سینگل کراس 704 با 9/9 تن در هکتار بود، اما برای هیبرید چاووش به طور متوسط 2 تا 3 نوبت آبیاری کمتری انجام شد. لذا برآورد می شود که با استفاده از این رقم میزان صرفه جویی آب آبیاری ذرت در سیستم های آبیاری تحت فشار حدود 800 تا 1200 متر مکعب و در سیستم آبیاری سنتی حدود 1600 تا 2400 متر مکعب در هکتار باشد. به طور کلی هیبرید چاووش با توجه به فصل رشد کوتاهتر، مصرف آب کمتر و عملکرد مناسب علاوه بر اینکه برای کاشت بهاره در منطقه معتدل و معتدل سرد مناسب است برای کاشت تابستانه منطقه معتدل نیز توصیه می شود.