کاربرد روش Grey در مدل¬سازی بارش- رواناب سال¬های بدون آمار (مطالعه موردی: حوضه آبریز شهرچای ارومیه)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناس ارشد، گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

برآورد سیلاب در حوضه­های آبریز با داده­های آماری کم، همواره مورد توجه محققین هیدرولوژیست­ خصوصا در کشور­های در حال توسعه می باشد. با توجه به اهمیت این موضوع، قابلیت تئوری Grey جهت برآورد سیلاب در سال­های بدون آمار حوضه آبریز شهرچای مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور با فرض دو حالت مختلف برای حوضه مورد مطالعه، صحت­سنجی مدل صورت گرفت. در حالت اول با در دست داشتن آمار لیمنوگراف و باران­سنج­ثبات برای همه رویداد­های اتفاق افتاده، گزینه­های مختلف جهت صحت­سنجی به کار گرفته شد. در حالت دوم صحت­سنجی مدل با فرض نبود آمار باران­سنج ثبات در دو سال آماری انتخابی صورت گرفت. در این حالت الگوی ساعتی بارندگی مقادیر باران­سنج تجمعی توسط سه روش، روش سازمان هواشناسی جهانی (WMO)، مقادیر منطقه­ای روش WMO و معادله ارائه شده توسط قهرمان و آبخضر بدست آمد. نتایج حاصله نشان داد که تئوری Grey نسبت به داده­های واقعی بسیار حساس است و داده­های حاصله از باران­سنج ثبات نقش مهمی در تخمین پارامتر­های این تئوری و در نتیجه شبیه­سازی بهتر مقادیر دبی دارد. همچنین نتایج نشان داد که روش WMO نسبت به روش منطقه­ای و روش قهرمان و آبخضر توانایی بالایی در پیش­بینی هیدروگراف­های سیل داشته و روش قهرمان و آبخضر با متوسط تغییر نسبی حجم سیلاب 52/12 درصد، در مقایسه با روش­های WMO و منطقه­ای از قابلیت بیشتری در برآورد حجم سیلاب برخوردار است.