طلوع، رقم جدید زودرس، پاکوتاه، مقاوم به بلاست و کیفی برنج
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران
2 استادیار موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران.
3 محقق، موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل.ایران
4 استادیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران
5 دانشیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل. ایران
6 استادیار، موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران
7 محقق، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت.
doi
10.22092/rafhc.2023.352895.1269چکیده
رقم طلوع (لاین AN74)، از تلاقی ارقام بومی علیکاظمی و اصلاح شده نعمت حاصل شد. با ارزیابی مشاهدهای لاینهای خویشآمیخته نوترکیب ( Recombinant Inbred Lines (RILs)) حاصل، تعداد 45 لاین از جمله لاین AN74 به همراه ارقام شاهد در قالب آزمایش حجیمشده (آگمنت) در سال 1391 مورد بررسی قرار گرفتند. نتیجه حاصل از این بررسی، انتخاب 11 لاین برتر آزمایش منجمله AN74 بود که در سال 1392 ارزیابی شدند. سپس تعداد هفت ژنوتیپ برتر در قالب آزمایش سازگاری همراه ارقام شاهد طارممحلی، نعمت و شیرودی در چهار منطقه تنکابن، آمل، بابل و بهشهر از سال 1393 و طی سه سال ارزیابی شدند. نتایج حاصل از تجزیه پایداری به روش "امی" (Additive Main effects and Multiplicative Interaction (AMMI)) نشان داد که رقم طلوع )لاین (AN74 دارای سازگاری عمومی نسبی برای همه چهار منطقه مذکور و سازگاری خصوصی مطلوب برای مناطق مرکزی مازندران (آمل و بابل) بود. در پایلوتهای ترویجی این رقم از عملکرد مطلوبی در مقایسه با ارقام شاهد نعمت و علیکاظمی برخوردار بود. از ویژگیهای رقم طلوع میتوان به زودرسی آن (5±78 روز از بذرپاشی تا 50 درصد گلدهی) در مقایسه با رقم هاشمی (5 ± 83 روز)، ارتفاع بوته کوتاه (3 ± 87 سانتیمتر)، میانگین عملکرد نهایی شلتوک مطلوب (متوسط500±7500کیلوگرم در هکتار)، متوسط وزن هزار دانه بالا (1/1 ± 31 گرم)، تحمل بالا به آفت کرم ساقهخوار برنج (دو نوع مکانیسم آنتیزنوز و آنتیبیوز)، مقاومت به بیماری بلاست (واکنش 1-0)، و کیفیت پخت مطلوب دانه (میزان آمیلوز 1±23 درصد، قوام ژل 45 و هضم قلیایی 5/3، نسبت طویل شدن دانه 1/9) به همراه عطر متوسط اشاره نمود. از اینرو، رقم طلوع (لاین AN74) قابلیت کشت در شرایط معمول، سیستمهای کشت کمآب، مناطق با دوره رشد کوتاه، برداشت مکانیزه و کشت دوبار برنج را دارد