سپهر، رقم جدید پرمحصول لوبیا سبز مناسب مناطق سرد، معتدل و معتدل سرد

نویسندگان

1 دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 محقق، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

3 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.

4 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

5 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22092/rafhc.2023.354607.1283
چکیده

رقم سپهر (لاین KS940144) از ژرم پلاسم لوبیا معمولی (Phaseolus vulgaris L.) انتخاب شد و در آزمایش ­های به­ نژادی که طی سال­ های 1393 تا 1397 انجام شد به ­عنوان یکی از لاین­ های برتر از لحاظ عملکرد غلاف سبز بود. در سال 1393، تعداد 302 لاین لوبیای معمولی از نظر وجود یا عدم وجود نخ در غلاف، تعداد غلاف در بوته، شکل و طول غلاف، در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر بررسی شدند و لاین KS940144 به­ همراه 24 لاین مطلوب و بازارپسند دیگر برای آزمایش­ های مقدماتی مقایسه عملکرد انتخاب شدند. در تابستان سال 1394، تعداد 25 لاین به­ همراه ارقام تجاری سانری، والنتینو و کانتاندر مورد مقایسه قرار گرفتند. در بهار سال 1395، هشت لاین انتخابی از سال قبل به ­همراه ارقام تجاری سانری، والنتینو و کانتاندر کشت شدند. با توجه به نتایج، هر هشت لاین جهت آزمایش سازگاری انتخاب شدند. برای بررسی سازگاری و پایداری عملکرد لاین­ های منتخب، آزمایشی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سه منطقه کرج، ساری و زرقان طی دو سال (1396 و 1397) انجام شد. مقایسه میانگین عملکرد غلاف سبز در مناطق طی دو سال نشان داد که لاین KS940144 رتبه اول را از نظر عملکرد غلاف سبز (17720 کیلوگرم در هکتار) داشت. درصد اختلاف عملکرد این لاین نسبت به ارقام تجاری والنتینو و سانری به­ ترتیب بیش از 31 و 36 درصد بود. در سال 1398، نتایج ارزیابی عملکرد لاین KS940144 در مقایسه با رقم تجاری سانری در شرایط زارعین استان­ های البرز، مازندران و فارس نشان داد که میانگین عملکرد غلاف سبز لاین KS940144 (16355 کیلوگرم در هکتار) نسبت به رقم سانری (14632 کیلوگرم در هکتار)، 77/11 درصد بیشتر بود. در سال 1399، واکنش لاین KS940144 نسبت به بیماری ویروسی BCMV بررسی گردید و این لاین به­ عنوان مقاوم تشخیص داده شد. با توجه به عملکرد بالا، بازارپسندی عالی غلاف و مقاومت به بیماری ویروس موزائیک معمولی لوبیا، این لاین با نام سپهر نامگذاری و برای مناطق سرد، معتدل و معتدل سرد توصیه می­ شود.