پایا، هیبرید جدید ذرت با مقاومت نسبی به بیماری سیاهک و عملکرد دانه و علوفه مناسب
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، زرقان، ایران.
3 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.
4 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران.
5 دانشیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران.
6 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
7 محقق، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.
8 مربی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
9 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
10 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ورامین، ایران.
11 مربی، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
12 دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
13 استاد، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
14 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
15 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.
16 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.
17 مربی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
18 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران.
19 مربی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
20 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران.
21 محقق، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران.
22 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.
23 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22092/rafhc.2023.351727.1260چکیده
هیبرید ذرت سینگل کراس پایا حاصل تلاقی K47/2-2-1-2-2-1-1-1×K18 می باشد. این رقم در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی سال 1392 در چهار منطقه با عملکرد دانه 11/47 تن در هکتار، در آزمایش نیمهنهایی سال1393در هفت منطقه با میانگین عملکرد دانه 10/58 تن در هکتار، در آزمایش نهایی سالهای 1394و 1395 در13 منطقه با میانگین عملکرد دانه 10/96 تن در هکتار و در آزمایش نهایی سال های 1396 و 1397 در10 منطقه، با میانگین عملکرد دانه11/33 تن در هکتار برتری خود را در مقایسه با شاهد سینگل کراس 704 به ترتیب با میانگین عملکرد دانه 9/34، 9/46، 10/72و 11/04 تن در هکتار در آزمایش های مقایسه عملکرد مقدماتی، نیمهنهایی، نهایی سال های 1394و 1395و نهایی سال های 1396 و 1397 نشان داد. در آزمایشات تحقیقی- ترویجی در هشت منطقه، هیبرید جدید با متوسط عملکرد دانه 9/98 تن درهکتار، در مقایسه با رقم شاهد 704 با عملکرد دانه8/50 تن درهکتار، 17/41 درصد افزایش عملکرد دانه نسبت به رقم شاهد نشان داد. نتایج آزمایش نهایی مقایسه عملکردعلوفه طی سالهای 1396 و 1397 در پنج منطقه نشان داد که هیبرید پایا با بالاترین میانگین عملکرد علوفه تر با 80/1 تن درهکتار، نسبت به رقم شاهد 704 با میانگین تولید 75/9 تن درهکتار برتری داشت. ارزش نسبی علوفه(RFV) در هیبرید پایا (250/7) به مراتب بیشتر از هیبرید شاهد 704 (179/5) بود. در آزمایش های تحقیقی- ترویجی انجام شده در سال 1396 در مناطق کرمانشاه، روانسر و مرودشت، هیبرید پایا با عملکرد علوفه تر 93/85 تن درهکتار نسبت به رقم شاهد 704 با عملکرد علوفه 75/87 تن در هکتار، به میزان2613 درصد برتری داشت. هیبرید جدید در مقایسه با هیبرید 704، از نظر عملکرد، پایداری و همچنین سرعت کاهش رطوبت دانه بعد از رسیدگی فیزیولوژیکی برتری داشت و مهمترین مزیت آن مقاومت نسبی به بیماری سیاهک و آلودگی کمتر آن در مقایسه با هیبرید حساس 704 بود. همچنین واکنش هیبرید جدید پایا و شاهد 704 به بیماری پوسیدگی فوزاریومی بلال نیمه مقاوم می باشد. به طورکلی هیبرید پایا مناسب کشت برای مناطق کرج، شیراز، مشهد، کرمانشاه، مغان، میاندوآب، دزفول، ارزوئیه کرمان و جیرفت می باشد.