شاندیز، رقم جدید زودرس گیلاس با اندازه و کیفیت مطلوب
نویسندگان
1 دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
2 کارشناس، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
3 کارشناس، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
4 کارشناس، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
5 دانشیار، پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2022.351690.1258چکیده
معرفی ارقام زودرس گیلاس با کیفیت مطلوب همواره از اهداف مهم برنامه های اصلاحی گیلاس بوده است. رقم جدید شاندیز در سال 1398 از طریق سلکسیون ژنوتیپ های بومی گیلاس استان خراسان رضوی و با اجرای پنج پروژه تحقیقاتی در طی 20 سال معرفی شد. نتایج بیش از یک دهه بررسی نشان داد که رقم شاندیز دارای عادت رشد گسترده و قدرت شاخه زایی متوسط میباشد. براساس مطالعات فنولوژی، شروع گلدهی رقم شاندیز هفته دوم فروردین و زمان برداشت محصول، اواخر اردیبهشت می باشد. شاندیز خود ناسازگار بوده و گرده ارقام زرد-90 و صورتی لواسان بهترین گرده زا برای تشکیل میوه آن می باشد. متوسط وزن میوه این رقم (7/23 گرم) در مقایسه با رقم شاهد عدلی (به عنوان اولین رقم زودرس داخلی با وزن 4/9 گرم)، و دلامارکا (رقم زودرس خارجی با وزن 3/8 گرم) بالاتر است. با بررسی میزان مواد جامد محلول رقم شاندیز (18/16 درصد) با ارقام عدلی (16/9 درصد) و دلامارکا (16/2 درصد)، این رقم از میزان قند بالاتری برخوردار است. میزان عملکرد رقم جدید شاندیز در مرحله باردهی اقتصادی 23 کیلوگرم در هر درخت تعیین شد که نسبت به رقم عدلی (14/5 کیلوگرم در هر درخت) و دلامارکا (20 کیلوگرم در هر درخت) بیشتر بود. اگر چه ارقام زودرس به دلیل فصل رشد کوتاه معمولا از لحاظ اندازه میوه کوچکتر هستند، اما بالا بودن متوسط وزن میوه و درصد مواد جامد محلول در رقم شاندیز از جمله مزایای این رقم می باشد که انتظار می رود منجر به افزایش ارزش اقتصادی و بازارپسندی آن شود.
