پارس، رقم جدید شبدر ایرانی مناسب مناطق سرد و معتدل
نویسندگان
1 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بروجرد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بروجرد، ایران.
3 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران.
4 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
5 استادیار، موسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
6 استادیار، موسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
7 استادیار، موسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
8 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بروجرد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بروجرد، ایران.
9 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهار ومحال بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.
10 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران.
11 استاد، موسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
12 دانشیار، موسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
13 استادیار، موسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2023.352130.1264چکیده
افزایش عملکرد کمی و کیفی علوفه، تنوع بالا در بین توده های بومی شبدر ایرانی و عدم رقم ثبت شده ازاین توده ها ضرورت معرفی ارقام جدیدی از شبدر در کشور را نشان می دهد. رقم پارس به روش انتخاب لاین خالص طی یک دوره 13 ساله در سال 1378 از بین 22 توده بومی شبدر ایرانی کشور انتخاب و معرفی شد. در سالهای81 - 1379 بذور توده های اولیه کشت گردیده و تک بوتههای برتر هر توده در مقایسه با توده بومی بالاده کازرون انتخاب شده و سپس تک بوته های انتخابی در قالب 150 لاین برتر در سال 82-1381 در قالب طرح آلفا لاتیس مقایسه مقدماتی شدند. لاینهای برتر منتخب طی سالهای 85 -1383در سه منطقه کرج، شهرکرد و بروجرد در قالب یک طرح مقایسه عملکرد نیمه نهایی مقایسه شدند. رقم جدید، سپس در تعیین ارزش زراعی تعداد 15 لاین برتر انتخاب شده از مرحله قبل همراه با شاهد در یک طرح سازگاری در پنج منطقه کرج، بروجرد، شهرکرد، اراک و سنندج در سالهای زراعی 87-1385 مورد ارزیابی قرار گرفت. ارزیابی واکنش لاینهای انتخابی شبدر ایرانی نسبت به زنگ و لکه سیاه شبدر در سال زراعی 87- 1386 در بروجرد در شرایط آلودگی طبیعی در شرایط مزرعه انجام شد. آزمایش تعیین کیفیت و ارزش غذایی لاینهای انتخابی در سال زراعی89-1387 در کرج انجام شد. نتایج آزمایشهای مربوط به کیفیت نشان داد که لاین امیدبخش شبدر ایرانیKPC-EqlidFars-78-4 با 9/19 درصد پروتئیین نسبت به شاهد برتری داشت. در سال زراعی 95-1394 آزمایش تحقیقی–ترویجی مقایسه عملکرد علوفه لاین های امیدبخش شبدر ایرانی KPC-EqlidFars-78-4 در مقایسه با توده محلی به اسم هرندی در بروجرد اجرا گردید. نتایج نشان داد لاین KPC-EqlidFars-78-4 در شرایط زارعین با داشتن عملکرد 72/65 تن در هکتار علوفه تر و 11/56 تن در هکتار علوفه خشک بهترتیب با 10/60 و 12/20 درصد نسبت به تودههای بومی (شاهد) برتر بود. استفاده بهینه از بارندگیهای بهاره به علت سرعت رشد بالا و امکان برداشت مکانیزه، فرم ایستاده و ارتفاع بیشتر، زودرسی و دوره رشد کوتاه تر و در نتیجه تعداد آبیاری کمتر در یک فصل رشد، پتانسیل بالای عملکرد علوفه به خصوص در اوایل فصل و تحمل به بیماری های زنگ و لکه سیاه نسبت به توده بومی، از جمله صفات مهم رقم جدید یرای معرفی آن بود.
