ارزیابی عملکرد دانه ارقام جدید گندم دیم در مزارع کشاورزان استان کردستان
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران.
2 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران
3 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی کردستان
4 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی کردستان
5 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی کردستان
6 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان.
7 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی کردستان
8 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی کردستان
9 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی کردستان
10 کارشناس، سازمان جهاد کشاورزی کردستان
doi
10.22092/rafhc.2022.342286.1241چکیده
یکی از چالش های اصلی تولید در اراضی تحت کشت گندم دیم عدم پایداری تولید است. به نظر می رسد از دلایل اساسی این ناپایداری کم بودن تنوع ژنتیکی و عدم اعمال صحیح اصول به زراعی است. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و اثر ضریب نفوذ ارقام جدید گندم دیم و در راستای اجرای پروژه ارتقای امنیت غذایی در سیستم های غلات محور دیم یک تحقیق سه ساله در طی سال های 98-1395 انجام شد. برای این منظور ارقام معرفی شده جدید همراه با ارقام شاهد سرداری و یا آذر2 در دو منطقه سرد و معتدل سرد در قالب مزارع نمایشی کشت و با رعایت نکات به زراعی مطابق با دستورالعمل های موجود، مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بررسی در مزارع نمایشی مناطق سرد نشان داد که طی سه سال متوالی با شرایط اقلیمی متفاوت از لحاظ میزان بارندگی و دما رقم واران با متوسط تولید 1736 کیلوگرم دانه در هکتار دارای 23 درصد افزایش عملکرد نسبت به سرداری با تولید 1406 کیلوگرم دانه در هکتار بود. بعد از آن ارقام باران، اوحدی، هما و آذر۲ به ترتیب با عملکرد با 1664، 1549، 1496 و 1482 کیلوگرم دانه در هکتار از برتری 18، 10، 6 و 5 درصدی نسبت به رقم سرداری برخوردار بودند. در منطقه معتدل سرد نیز که غالباً رقم آذر2 کشت می شود، مشاهده شد که ارقام واران، ریژاو، اوحدی، باران و پرآو به ترتیب با میانگین عملکرد دانه 2820، 2322، 2196، 2196 و 2193 کیلوگرم در هکتار به ترتیب دارای 42، 17، 11، 11 و 11 درصد افزایش عملکرد نسبت به شاهد آذر2 با عملکرد دانه 1983 کیلو گرم در هکتار بودند. بنابراین در اقلیم سرد استان کردستان ارقام واران و باران و در اقلیم معتدل سرد استان ارقام واران، ریژاو (در مناطق کم ارتفاع)، اوحدی و باران برای کاشت توصیه میشوند.
