بررسی تجزیه‌زیستی هیدروکربن‌های نفتی گازوئیل، تولوئن و فنانترن توسط سه گونه باکتری CHAO Pseudomonas fluorescens، Pseudomonas putida P13 و P5 Pantoea agglomerans

doi
چکیده

آلودگی خاک و آب به آلاینده‌های نفتی یکی از معضلات محیط زیست به شمار می‌رود. زیست‌پالایی یکی از روش­های برطرف‌سازی این آلاینده‌ها است که متکی بر میکروارگانیسم­های بومی و غیربومی می­باشد. با توجه به نقش مثبت باکتری‌های جنس سودوموناس در زیست‌پالایی، در این مطالعه توانایی دو گونه باکتری بومی و غیربومی از جنس سودوموناس به ترتیب به نام‌های Pseudomonas putida P13، Pseudomonas fluorescens CHAO و یک گونه غیر سودوموناس به نام Pantoea agglomerans P5 به عنوان باکتری‌های استفاده‌کننده از هیدروکربن‌ها در حضور مواد نفتی مختلف از قبیل گازوئیل (2 درصد)، تولوئن (1 درصد) و فنانترن (05/0 درصد) برآورد شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار با بکارگیری مایه تلقیح میکروبی (با جمعیت CFU/ml 108) در هر دو محیط مایع و جامد انجام پذیرفت. برای این منظور از محیط حداقل عاری از کربن (CFMM) و جایگزین نمودن مواد نفتی مختلف به عنوان منبع کربن استفاده شد. بررسی توانایی باکتری‌ها در محیط جامد بر اساس سنجش قطر کلنی و در محیط مایع بر اساس کدورت سنجی و شمارش جمعیت باکتری‌ها انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که بیشترین رشد و تجزیه مواد نفتی توسط باکتری‌های جنس سودوموناس اتفاق می‌افتد و هر دو گونه سودوموناس رفتار و رشد یکسانی را در حضور هر سه ماده نفتی نشان دادند در حالی که گونه  Pantoea agglomerans P5 کمترین رشد را داشت. از میان مواد نفتی استفاده شده بالاترین تجزیه مربوط به ماده نفتی گازوئیل و به دنبال آن به ترتیب فنانترن و تولوئن بود. همچنین توانایی باکتری‌ها در تجزیه مواد نفتی با گذشت مدت زمان انکوباسیون افزایش یافت. نتایج این آزمایش توانایی گونه‌های سودوموناس را در زیست‌پالایی محیط‌های آلوده شده به هیدروکربن‌ها به ویژه هیدروکربن‌های آلیفاتیک نشان داد.