تأثیر روش های خاک ورزی و مدیریت بقایای ذرت بر عملکرد گندم و کنترل علف های هرز در منطقه زرقان استان فارس
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زرقان، ایران.
2 مربی، بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زرقان، ایران.
3 دانشجوی سابق دکتری زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2021.123367.1166چکیده
به منظور بررسی اثر روش های خاک ورزی رایج، کم خاک ورزی و بی خاک ورزی همراه با مدیریت بقایای گیاهی ذرت بر تنوع گونه ای، تراکم و وزن خشک علفهای هرز و عملکرد و اجزای عملکرد گندم، آزمایشی سه ساله به صورت کرت های خُرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار طی سال های 1393 تا 1396 در مرکز تحقیقات زرقان فارس اجرا شد. نتایج نشان داد ترکیب گونهای علف های هرز تحت تأثیر نوع خاک ورزی و مدیریت بقایا قرار گرفت به نحوی که خاک ورزی حفاظتی بخصوص کم خاک ورزی منجر به کاهش 30 درصدی آلودگی علف های هرز شد. با گذشت زمان تراکم علف های هرز چندساله در سیستم بیخاک ورزی افزایش یافت درحالی که انجام عملیات خاک ورزی رایج و کم خاک ورزی با حفظ بقایا توانست تراکم علف های هرز چند ساله را بیش از 60 درصد کاهش دهد. بیشترین عملکرد دانه گندم (8113 کیلوگرم در هکتار) در سیستم کم خاک ورزی و حفظ بقایا حاصل شد که در مقایسه با حذف بقایای گیاهی بیش از 30 درصد افزایش در عملکرد مشاهده شد. بیشترین شاخص برداشت دانه (40/26درصد) در سیستم خاک ورزی رایج و حفظ بقایا حاصل شد درحالی که بیشترین وزن هزار دانه (40/18گرم)، تعداد دانه در مترمربع (20827 عدد) و عملکرد بیولوژیک (20084 کیلوگرم در هکتار) در سیستم کم خاک ورزی و حفظ بقایای ذرت به دست آمد. به طور کلی در تناوب ذرت-گندم انجام عملیات کمخاک ورزی و حفظ 30 درصد بقایای گیاهی ذرت در سطح خاک در استان فارس قابل توصیه است.