سپهر، رقم جدید عدس برای کشت در مناطق نیمهگرمسیری
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران.
2 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.
3 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران.
4 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران.
5 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.
6 محقق ، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران.
7 استادیار، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، معاونت غذا و دارو، یاسوج، ایران.
8 استادیار، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، یاسوج، ایران.
9 محقق، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، معاونت غذا و دارو، آزمایشگاه مواد غذایی، بهداشتی و آرایشی، یاسوج، ایران.
10 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرمآباد، ایران.
11 استاد، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران.
12 دانشیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران.
13 مربی، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران.
14 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران.
15 مربی، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران.
16 استادیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران.
17 استادیار، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه (سرارود)، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2021.122727.1160چکیده
عدس رقم سپهر ابتدا تحت عنوان لاین FLIP 2005-53L در قالب آزمایش خزانه بینالمللی LIDTN-L-08 ایکاردا به کشور وارد شد و در سال زراعی 87-1386 در ایستگاههای گچساران و مراغه مورد ارزیابی قرار گرفت. لاینFLIP 2005-53L در سالهای زراعی 88-1387 و 89-1388 در آزمایشات مقدماتی و پیشرفته مقایسه عملکرد ایستگاههای گچساران و خرمآباد ارزیابی و پس از برتری نسبت به شاهد گچساران برای شرکت در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت سراسری (92-1389) در مناطق گچساران، خرمآباد، گنبد و مغان انتخاب گردید. نتایج ارزیابی پایداری ژنوتیپها در این پروژه نشان داد که این لاین با دارا بودن کمترین سهم در اثر متقابل ژنوتیپ × محیط، کمترین مقادیر میانگین رتبه عملکرد عملکرد و 19 درصد برتری عملکرد دانه (با عملکرد دانه 1166 کیلوگرم در هکتار) نسبت به رقم شاهد گچساران (با عملکرد دانه 978 کیلوگرم در هکتار) به عنوان یکی از پایدارترین ژنوتیپها با عملکرد دانه بالا بود. لاینFLIP 2005-53L با متوسط عملکرد دانه 1902 کیلوگرم در هکتار در مزرعه زارعین در پروژه تحقیقی-ترویجی، دارای برتری 15 درصدی عملکرد دانه نسبت به رقم شاهد گچساران با عملکرد دانه 1651 کیلوگرم در هکتاربود. علاوه بر عملکرد بالا و پایداری عملکرد دانه، مقاومت بالای رقم سپهر در برابر بیماری فوزاریوم، دارا بودن وزن صددانه مطلوب (4/2 گرم)، تیپ بوته ایستاده و ارتفاع مناسب این رقم جهت برداشت ماشینی از دیگر دلایل معرفی آن به شمار میرود. رقم سپهر مناسب کشت در مناطق نیمهگرمسیری کشور از جمله استانهای خوزستان، فارس، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، کرمانشاه، اردبیل (مغان) و ایلام میباشد.
