فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: اهمیت زنبور ‌عسل در گرده‌افشانی و افزایش محصولات کشاورزی و تولید محصولات مختلف می‌باشد. جرب واروآ دستراکتور (Varroa destructor) از عوامل انگلی مهم زنبورعسل اروپایی (Apis mellifera) در ایران و سراسر جهان است. استفاده از آفت‌کش‌های شیمیایی افزایش هزینه‌های درمان، مقاومت دارویی را بدنبال دارد. عصاره‌های گیاهی جایگزین مناسبی برای آن‌ها هستند.هدف: ارزیابی اثرات درون‌تنی (in vivo) غلظت‌های مختلف عصاره آبی‌الکلی آویشن (Thymus vulgaris) و اسطوخودوس (Lavandula angustifolia) و میزان اثربخشی آن‌ها بر جرب‌های واروآ دستراکتور بود. روش کار: از 320 کندو جهت شناسایی کندوهای آلوده نمونه برداری گردید. بر روی 24 کندو مطالعات درمانی انجام شد. گروه‌های درمانی شامل افشانه با غلظت‌های 5% و10% عصاره آبی‌الکلی آویشن و اسطوخودوس، گروه شاهد مثبت آپیستان و گروه شاهد منفی با سه تکرار بود. نتایج با جمع آوری و شمارش جرب های مرده در کف هر کندو در ساعت‌های 12، 24، 36، 48 و 72 ثبت گردیدند. یافته ها: بیشترین میزان مرگ و میر جرب‌های واروآ دستراکتور در غلظت 5% عصاره آبی‌الکلی آویشن (5/4±3/87) و اسطوخودوس (4±3/76) در ساعت 48 بود. میزان اثربخشی غلظت 5% آویشن (9/74%) بر جرب‌های واروآ دستراکتور بیشتر از اسطوخودوس (5/71 %) بود. بیشترین میزان مرگ و میر جرب‌های واروآ دستراکتور در مجاورت با غلظت 10% عصاره آبی‌الکلی آویشن (7/2±97) و اسطوخودوس (5/2±3/89) در ساعت‌ 36 بود و کمتر از گروه کنترل مثبت آپیستان (6/4±101) بود. اختلاف میزان اثربخشی عصاره آبی‌الکلی آویشن (2/77%) بر جرب‌های واروآ دستراکتور از عصاره آبی‌الکلی اسطوخودوس (3/74%) معنی دار بود. نتیجه گیری: نتایج نشان داد عصاره‌های آبی‌الکلی آویشن و اسطوخودوس هر دو اثر کشندگی قابل توجهی بر جرب واروآ دستراکتور دارند و می‌توانند به عنوان جایگزین‌های طبیعی برای داروهای شیمیایی مطرح شوند. با این حال، اثربخشی عصاره آویشن به طور معنی‌داری بیشتر بوده و در شرایط کاربردی می‌تواند نسبت به اسطوخودوس انتخاب مناسب‌تری باشد.