فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین آرایش کاشت بهینه در دستیابی به عملکرد مطلوب در گیاهان زراعی و از جمله کنجد نقش تعیین­ کننده‏ای دارد. لذا آرایش‏ های مختلف کاشت در سه سطح شامل کشت یک، دو و سه ردیف بر روی پشته بر صفات کمی و کیفی شش رقم کنجد به نام‏ های هلیل، دشتستان 2، داراب 1، اولتان، یلو وایت و ناز تک شاخه به ‏صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک ‏های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تأثیر آرایش کاشت برای تمام صفات اندازه‏ گیری شده به جز درصد روغن دانه معنی‏ دار بود. همچنین اثر رقم برای تمام صفات اندازه‏ گیری شده معنی ‏دار شد. اثر متقابل آرایش کاشت و رقم تنها برای تعداد شاخه فرعی در سطح یک درصد معنی‏ دار بود. بیشترین عملکرد دانه از دو تیمار کشت یک و دو ردیف روی پشته به‏ ترتیب با عملکرد 1000 و 1092 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. تیمار کشت سه ردیف روی پشته کمترین میزان عملکرد دانه را با 481 کیلوگرم در هکتار تولید کرد. علاوه بر این بیشترین عملکرد دانه (957 کیلوگرم در هکتار) و درصد روغن (53/3 درصد) به عنوان مهم‏ترین صفات مورد بررسی به­ ترتیب از ارقام دشتستان 2 و داراب 1 به دست آمد. نتایج این آزمایش نشان داد که در انتخاب بهترین آرایش کاشت کنجد باید به ویژگی‏ های ارقام توجه شود و تراکم و آرایش کاشت به نحوی تنطیم شود که ضمن استفاده گیاه از عوامل محیطی، رقابت بین بوته‏ ها به حداقل رسیده و حداکثر عملکرد اقتصادی حاصل شود.