نفیس، رقم جدید کلزا برای کشت در مناطق سرد و معتدل سرد کشور
نویسندگان
1 دانشیار،موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
3 استادیار ، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
4 استادیار ، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
5 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
6 استادیار، ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، ارومیه، ایران.
7 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
8 استادیار، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
9 مربی، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران
10 استادیار ، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
11 استادیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
12 استاد موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
13 مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
14 دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
15 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
16 مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران.
17 استادیار، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22092/rafhc.2021.124101.1171چکیده
رقم نفیس (لاین L72)، مناسب کشت برای مناطق سرد و معتدل سرد کشور، حاصل انتخاب و خالصسازی نسلهای در حال تفکیک مربوط به تلاقی Orient×Modena است. انتخاب بوتهها طی پنج سال تا رسیدن به لاین خالص به روش شجرهای انجام شد و در نسل F6 لاینهای خالص گزینش شدند. لاینهای خالصشده به همراه رقم شاهد اوکاپی در قالب آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد دانه در مزرعه آزمایشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در سال زراعی 89-1388 بررسی شدند و نتایج نشان داد لاین L72 با میانگین عملکرد 3650 کیلوگرم در هکتار نسبت به شاهد اوکاپی 30/7 درصد برتری داشت. در ارزیابی سازگاری لاینهای منتخب در چهار منطقه کرج، اسلامآباد غرب، همدان و زرقان طی دو سال زراعی 92-1391 و 93-1392، لاین L72 با عملکرد دانه 4137 کیلوگرم در هکتار با رتبه اول نسبت به شاهد اوکاپی 6/7 درصد برتری عملکرد داشت و بر اساس آماره واریانس محیطی از پایداری عملکرد بالاتری نسبت به شاهد اوکاپی برخوردار بود. بررسیهای تکمیلی لاین L72 در کرج، همدان، اسلامآباد غرب، اصفهان، خوی و زرقان طی دو سال نیز حاکی از عملکرد دانه بالای این لاین با میانگین 4336 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ژنوتیپهای مورد بررسی بود. در ارزیابیهای مزرعهای، تحمل بالای این لاین در مقابل بیماری اسکلروتینیایی ساقه کلزا در مقایسه با رقم اوکاپی مشخص گردید. نتایج بررسی تحقیقی-ترویجی این لاین در دو منطقه استان کرمانشاه در شرایط زارعین نشان داد که عملکرد دانه لاین L72 نسبت به رقم احمدی برتری 13/7 درصدی داشت. نتایج طرح تحقیقی-ترویجی در دو منطقه در اصفهان در شرایط آبیاری طبیعی و قطع آبیاری از مرحله خورجیندهی نشان داد که عملکرد دانه این لاین نسبت به شاهد اوکاپی به ترتیب برتری 1/2 و 9/1 درصدی داشت. با توجه به ویژگیهای مطلوب لاین L72 مانند عملکرد دانه، سازگاری خوب و تحمل نسبی به بیماری اسکلروتینیا در مقایسه با رقم شاهد اوکاپی این لاین کلزا با نام نفیس نامگذاری شد و جهت کشت در مناطق سرد و معتدل سردکشور توصیه میگردد.
