تأثیر پوشش گیاهی برخواص میکرومرفولوژیک خاک (مطالعه موردی:ایستگاه تحقیقاتی کرکج)
نویسندگان
1
2
3
doi
چکیده
پوشش گیاهی یکی از فاکتورهای فعال خاکسازی است که تأثیر آن بر خواص میکرومرفولوژیک خاک کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق به منظور بررسی اثر پوشش گیاهی و فرآیندهای ناشی از آن تعداد 5 خاکرخ از اراضی تحت پوشش کلزا، یونجه، ذرت، درختان سوزنی برگ کاج و باغ سیب به همراه یک خاکرخ شاهد (خاک بایر) در حومه شهرستان تبریز حفر، تشریح و از افقهای مختلف آنها نمونه برداری انجام شد. نمونههای خاک پس از آماده سازی تحت آزمایشهای مختلف فیزیکی، شیمیایی و میکرومرفولوژیکی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که افقهای سطحی خاکرخها به لحاظ ساختمان و خاکدانهسازی وضعیت مطلوبتری نسبت به افقهای زیرین دارند. میزان خاکدانهسازی و درجه مرغوبیت ساختمان خاک برای پوششهای مختلف به ترتیب به صورت باغ سیب، درختان سوزنی برگ، ذرت، یونجه، کلزا و شاهد بود. منافذ خاک در افقهای سطحی تحت تأثیر عوارض محیطی عمدتاً به شکل منافذ بهم خورده مشاهده شدند. این مورد در خاکرخهای مربوط به پوششهای زراعی نسبت به باغی، جنگلی و اراضی بایر بیشتر دیده شد و علت آن میتواند استفاده از ادوات مختلف زراعی باشد. رؤیت نمودهای خاکساختی فضولات جانوری در افقهای سطحی و فراوانی بالای آنها در محصولات باغی نسبت به جنگلی و زراعی و آنهم در مقایسه با اراضی بایر بیانگر بالا بودن فعالیت بیولوژیک در این پوششها است. حضور پوششهای آهکی نیز اشاره به نقش گیاهان و موجودات زنده بواسطه تولید دیاکسیدکربن و انحلال و رسوب مجدد کربناتها در این خاکها دارد. مشاهده پوششها و ندولهای آهن و اکسیدهای آهن- منگنز در برخی از افقها حاکی از روی دادن واکنشهای اکسایش و کاهش بوده که با توجه به سطح ایستابی پایین و اقلیم منطقه علت را میتوان در نحوه مدیریت آبیاری این اراضی یافت.
