مطالعه اثر محیط کشت و تنظیمکنندۀ رشدی در ریزپیوندی برخی از ارقام گیلاس
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم باغبانی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 دانشجوی دکتری، اصلاح و فیزیولوژی میوه، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
3 دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
4 دانشیار، گروه علوم باغبانی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
doi
10.22092/rafhc.2021.121461.1131چکیده
ریزپیوندی، روشی جدید برای تکثیر یک گیاه کامل جهت ایجاد باغهای سالم میباشد. این مطالعه باهدف بررسی تاثیر محیط کشت و وجود تنظیم کنندۀ رشدی برریزپیوندی تعدادی از ارقام گیلاس در شرایط درون شیش های در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی در مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان رضوی در طی سالهای 1394 تا 1396 انجام شد. ریزپیوندی با پیوندکهای مریستمی از هفت رقم گیلاس به عنوان فاکتور اول روی پایه "گزیلا 6" به روش اسکنه در چهار تیمار مختلف محیط کشت و تنظیمکننده رشدی به عنوان فاکتور دوم انجام شد. گیاهان ریزپیوندی، ابتدا برروی محیطهای مختلف تیماری استقرار یافتند. بعد از سه هفته، نمونه ها جهت ریشهزایی به محیط MS با یک میلیگرم در لیتر ایندول 3- بوتیریک اسید (IBA) و برای سازگاری به بستر پرلیت/ پیت موس با نسبت برابر منتقل شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که برای همه شاخصهای ریزپیوندی در بین تیمارها، ارقام ( به جز شاخص زمان گیرایی) و اثرات متقابل رقم در تیمار اختلاف معنی دار وجود داشت. بین تیمارها، تیمار محیط کشت MS حاوی یک میلیگرم در لیتر بنزیل آدنین (BA) دارای بیشترین درصد موفقیت پیوند (39 درصد)، تعداد برگ (4/7)، رشد طولی (6/2 سانتی متر) و زمان شروع گیرایی پیوند (3/2 روز) بود و در بین ارقام، رقم گیلاس"حاج یوسفی" برای شاخص درصد موفقیت پیوند (35/4 درصد) و رشد طولی (5 سانتی متر)، رقم گیلاس "سیاه مشهد" برای شاخص زمان گیرایی (3/8 روز) و رقم گیلاس "دوم رس مشهد" برای شاخص تعداد برگ (3/5) دارای نتایج بهتری بودند و در نهایت در ریزپیوندهای موفق، میزان ریشه زایی 41 درصد و سازگاری 25/3 درصد بدست آمد. استفاده از روش ریزپیوندی در ارقام گیلاس به دلیل سرعت و پتانسیل بالای تولید نهال، جهت اصلاح باغهای ناسالم و قدیمی درختان گیلاس توصیه میگردد.