تاثیر سطوح مختلف مکمل‌های روی (اکسید ‌روی، نانو ‌‌ذرات اکسید‌ روی و روی متیونین) بر فراسنجه‌های خون و شکمبه بره‌های نژاد بلوچی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی،دانشکده کشاورزی،دانشگاه زابل

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه علوم دامی،دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

5 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

doi
10.22092/vj.2025.367182.2181
چکیده

مقدمه: روی نقش مهمی در متابولیسم، بهبود سلامت و افزایش تولید دام‌های نشخوارکننده دارد و کمبود آن باعث کاهش رشد و ضعف سیستم ایمنی می‌‌شود. هدف: بررسی تاثیر سطوح مختلف انواع مکمل‌های روی (معدنی، آلی و نانو) بر برخی متابولیت-های خونی و فراسنجه‌های تخمیری شکمبه بره‌های نژاد بلوچی بود. روش کار: این آزمایش بر روی ۲۴ راس بره نر نژاد بلوچی )با سن سه تا چهار ماه و میانگین وزن ۲±۲۰ کیلوگرم) در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و شش تکرار به مدت ۷۰ روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: ۱) جیره غذایی پایه بدون مکمل روی (شاهد)، ۲) جیره با ۱۰۰ میلی‌گرم اکسید روی، ۳) جیره با ۲۵ میلی‌گرم نانو‌ اکسید‌ روی و ۴) جیره با ۵۰ میلی‌گرم روی متیونین همه در هر کیلوگرم ماده خشک خوراک بودند. یافته‌ها: در بین تیمارها از نظر غلظت گلوکز، پروتئین کل، آلبومبن، اوره، تری‌گلیسرید، کلسترول، LDL، HDL، نسبت HDL/LDL، کلسیم، فسفر و مس سرم اختلاف معنی‌داری وجود نداشت (05/0P>). غلظت روی در تیمارهای مکمل نسبت به شاهد وغلظت هورمون‌های تیروئیدی (T3و T4) در سرم خون تیمارهای سه و چهار افزایش یافت و غلظت آهن و مالون دی‌آلدئید پلاسما خون بره‌های تغذیه شده با نانواکسید روی نسبت به دیگر تیمارها کاهش یافت(05/0>P). همچنین غلظت نیتروژن آمونیاکی شکمبه در تیمارهای سه و چهار کاهش و کل اسیدهای چرب فرار و نسبت استات به پروپیونات در این تیمارها نسبت به تیمار شاهد و دوم به طور معنی‌داری افزایش یافت(05/0>P). نتیجه‌گیری: با توجه به کاهش نیتروژن آمونیاکی شکمبه و افزایش اسیدهای چرب فرار و هورمون‌های تیروئیدی در خون، استفاده از مکمل آلی روی متیونین و نانواکسید روی بجای اکسید روی در جیره بره‌های نژاد بلوچی توصیه می‌شود.