شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر فقر ذهنی در ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
2 استاد گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
3 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22054/ijer.2025.85266.1354چکیده
تحقیق حاضر به دنبال شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر فقر ذهنی در ایران است. تحقیق حاضر از نظر جهتگیری، کاربردی بوده و از حیث روششناسی، کمّی چندگانه است. جامعه نظری پژوهش، خبرگان بحث فقر ذهنی بوده و روش نمونهگیری، قضاوتی است. برای گردآوری دادهها از دو پرسشنامه خبرهسنجی و اولویتسنجی استفاده شد. در گام اول، 36 عامل از طریق مرور پیشینه و مصاحبه با خبرگان بدست آمد. این عوامل با بهکارگیری توزیع پرسشنامه و روش دلفی فازی غربال شدند. 13 عامل دارای عدد دیفازی بالاتر از 0/65 بودند و برای اولویتبندی نهایی انتخاب شدند. عوامل غربال شده با توزیع پرسشنامههای اولویتسنجی با روش مارکوس رتبهبندی شد. عوامل مؤثر بر فقر ذهنی در ایران براساس خروجی روش مارکوس عبارت بودند از: عوامل شخصیتی، نابرابری اقتصادی، شبکههای اجتماعی آنلاین، بیهویتی اجتماعی و بیکاری. یافتهها نشان میدهد عوامل شخصیتی مانند عزت نفس، امید به آینده در کنار عواملی دیگر مانند نابرابریهای اقتصادی و حضور فعال در شبکههای اجتماعی آنلاین میتواند بر فقر ذهنی جامعه تأثیرگذار باشد.