تحمل تنش کمبود آب در گوجه¬فرنگی در همزیستی با قارچ¬های میکوریز آربوسکولار
نویسندگان
1 دانشگاه تبریز
2 مؤسسه تحقیقات خاک و آب کرج
3 دانشگاه تبریز
4 دانشگاه تبریز
doi
چکیده
خشکسالی و کمبود بارندگی در سالهای اخیر یکی از مشکلات در حال افزایش در بسیاری از کشورهای جهان بوده که تولید محصولات کشاورزی را محدود ساخته است. یکی از راه کارهای مناسب در کشاورزی پایدار برای مقابله با تنش خشکی، برقراری رابطه همزیستی گیاهان با قارچهای میکوریزی میباشد. بدین منظور آزمایش گلخانهای با گیاه گوجهفرنگی (رقم بهتا) و با دو گونه قارچ میکوریز شامل: Glomus intraradices(Gi) و Glomus etunicatum(Ge) در یک خاک استریل و به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام شد. پس از استقرار گیاهان، سه محدودۀ رطوبت خاک شامل: FC-FC 9/0،FC8/0-FC7/0 و FC65/0-FC55/0 به گلدانها اعمال گردید. نتایج نشان داد که با کاهش رطوبت خاک، درصد کلنیزاسیون میکوریزی هر دو گونۀ قارچ کاهش یافت. تلقیح گیاه با Gi و Ge وزن خشک بخش هوایی را به ترتیب 5/14 و 2/16 درصد نسبت به شاهد افزایش داد و با کاهش رطوبت خاک وزن خشک بخش هوایی کاهش یافت. صرفنظر از سطح رطوبت خاک، قارچهای میکوریزی محتوای نسبی آب برگ(RWC)، پتانسیل آب برگ (LWP) و هدایت روزنهای (gs) را به طور معنیداری (01/0P <) افزایش دادند و با کاهش رطوبت خاک میزان هر سه متغیر کاهش یافت. گیاهان میکوریزی در هر سه سطح رطوبتی دارای غلظت فسفر بیشتری در بخش هوایی نسبت به گیاهان شاهد بودند. تنها قارچ Geبه طور معنیداری پتاسیم بخش هوایی را افزایش داد. صرفنظر از گونههای قارچی، با کاهش رطوبت خاک، غلظت فسفر و پتاسیم در بخش هوایی کاهش یافت. با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق چنین استنباط می شود که قارچهای میکوریز آربوسکولار در افزایش رشد گوجهفرنگی و جذب عناصر غذایی در شرایط تنش کمبود آب نقش مؤثری دارند.